<![CDATA[Genel Paylaşım Forumu ,Türkçe Forum Sitesi, Güncel Forumlar

<![CDATA[Genel Paylaşım Forumu ,Türkçe Forum Sitesi, Güncel Forumlar - Tüm Forumlar]]> https://www.forumteams.com/ Tue, 21 Jul 2026 04:02:58 +0000 MyBB <![CDATA[Dünya Kupası İspanya'nın]]> https://www.forumteams.com/konu-dunya-kupasi-ispanya-nin.html Sun, 19 Jul 2026 22:05:29 +0000 şenol]]> https://www.forumteams.com/konu-dunya-kupasi-ispanya-nin.html Dünya Kupası'nda şampiyon İspanya

ABD'nin New Jersey eyaletinde oynanan ve TSİ 22.00'de başlayan final mücadelesinde İspanya ile Arjantin karşı karşıya geldi.

İLK 90 DAKİKADA GOL YOK, ARJANTİN 10 KİŞİ
Mücadelenin ilk 90 dakikasında İspanya etkili oldu ancak aradıkları gol gelmedi. Maç uzatmalara taşınmaya hazırlanırken, Arjantinli futbolcu Enzo Fernandez, 90+3'ncü dakikada rakibine yaptığı sert faulün ardından ikinci sarı karttan kırmızı kartla oyun dışında kaldı.

FIFA 2026 Dünya Kupası finalinde İspanya, Arjantin'i Ferran Torres'in 106. dakikada attığı golle 1-0 yenerek tarihinde ikinci kez Dünya Kupası şampiyonu oldu.

ŞAMPİYON İSPANYA
Karşılaşmanın geri kalan bölümünde başka gol olmadı ve mücadeleyi İspanya kazandı. Bu sonuçla birlikte İspanya, 2010'dan sonra Dünya Kupası'nda ikinci kez şampiyon olmayı başardı. Son şampiyon Arjantin ise turnuvayı ikinci noktaladı.]]> Dünya Kupası'nda şampiyon İspanya

ABD'nin New Jersey eyaletinde oynanan ve TSİ 22.00'de başlayan final mücadelesinde İspanya ile Arjantin karşı karşıya geldi.

İLK 90 DAKİKADA GOL YOK, ARJANTİN 10 KİŞİ
Mücadelenin ilk 90 dakikasında İspanya etkili oldu ancak aradıkları gol gelmedi. Maç uzatmalara taşınmaya hazırlanırken, Arjantinli futbolcu Enzo Fernandez, 90+3'ncü dakikada rakibine yaptığı sert faulün ardından ikinci sarı karttan kırmızı kartla oyun dışında kaldı.

FIFA 2026 Dünya Kupası finalinde İspanya, Arjantin'i Ferran Torres'in 106. dakikada attığı golle 1-0 yenerek tarihinde ikinci kez Dünya Kupası şampiyonu oldu.

ŞAMPİYON İSPANYA
Karşılaşmanın geri kalan bölümünde başka gol olmadı ve mücadeleyi İspanya kazandı. Bu sonuçla birlikte İspanya, 2010'dan sonra Dünya Kupası'nda ikinci kez şampiyon olmayı başardı. Son şampiyon Arjantin ise turnuvayı ikinci noktaladı.]]> <![CDATA[PHP Maksimum Yükleme Boyutunu Arttırma]]> https://www.forumteams.com/konu-php-maksimum-yukleme-boyutunu-arttirma.html Sat, 11 Jul 2026 20:37:15 +0000 x(-Clipper-)x]]> https://www.forumteams.com/konu-php-maksimum-yukleme-boyutunu-arttirma.html php.ini dosyanızı oluşturmanıza da izin verir. Bu dosya, bazı sunucu varsayılan PHP ayarlarını geçersiz kılabilir.

Henüz yapılmadıysa, bir php.ini dosyası oluşturun ve sitenizin public_html dizinine yerleştirin. Sunucu doğru şekilde yapılandırılmışsa, bu kodları ekledikten sonra sunucuların varsayılan maksimum yüklemesi geçersiz kılınır.

Kod:
memory_limit = 32M
upload_max_filesize = 24M
post_max_size = 32M

php dosya yükleme boyutu arttırma, php upload max, php upload max filesize, php post max, php post max size]]> php.ini dosyanızı oluşturmanıza da izin verir. Bu dosya, bazı sunucu varsayılan PHP ayarlarını geçersiz kılabilir.

Henüz yapılmadıysa, bir php.ini dosyası oluşturun ve sitenizin public_html dizinine yerleştirin. Sunucu doğru şekilde yapılandırılmışsa, bu kodları ekledikten sonra sunucuların varsayılan maksimum yüklemesi geçersiz kılınır.

Kod:
memory_limit = 32M
upload_max_filesize = 24M
post_max_size = 32M

php dosya yükleme boyutu arttırma, php upload max, php upload max filesize, php post max, php post max size]]> <![CDATA[Windows 11 Sağ Tık Menüsü Değiştirme]]> https://www.forumteams.com/konu-windows-11-sag-tik-menusu-degistirme.html Sat, 11 Jul 2026 20:34:54 +0000 x(-Clipper-)x]]> https://www.forumteams.com/konu-windows-11-sag-tik-menusu-degistirme.html
aşağıdaki işlemleri yaparsanız windows 10 gibi olacaktır.

Windows + R tuşlarına bas

“cmd” yazınız ve enter tuşuna basınız.

Şu komutu kopyala-yapıştır ve Enter’a bas:

reg add "HKCU\Software\Classes\CLSID\{86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2}\InprocServer32" /f /ve

bilgisayarınızı yeniden başlatınız.]]>
aşağıdaki işlemleri yaparsanız windows 10 gibi olacaktır.

Windows + R tuşlarına bas

“cmd” yazınız ve enter tuşuna basınız.

Şu komutu kopyala-yapıştır ve Enter’a bas:

reg add "HKCU\Software\Classes\CLSID\{86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2}\InprocServer32" /f /ve

bilgisayarınızı yeniden başlatınız.]]> <![CDATA[Şişme Araba Oto Yatağı Yatak]]> https://www.forumteams.com/konu-sisme-araba-oto-yatagi-yatak.html Mon, 06 Jul 2026 16:17:41 +0000 syasarizmir]]> https://www.forumteams.com/konu-sisme-araba-oto-yatagi-yatak.html Şişme Araba Oto Yatağı Yatak
Şişme Araç Bagaj Yatağı
Araba Şişme Yatak
Şişme Araba Oto Yatağı Yatak
Jip, Suv, ve Jip Araçlar İçin Şişme Yatak
[MEDIA=youtube]hzSPzIiLqRc[/MEDIA]
Zahmetsiz Kurulum ve Yerden Tasarruf
Bu araba yatağını sadece 4 basit adımda kurun (arka koltukları katlayın → matı açın → destek ipini sabitleyin) — ekstra alet gerektirmez.
5 saniyede katlanır, birlikte verilen saklama çantasına sığar ve minimum bagaj alanı kaplar.
Yol gezileri, kamp veya hareket halindeyken dinlenmek için mükemmeldir.

[Resim: ChatGPT%20Image%202%20Tem%202026%2019_20_57.png]

Rahat Bir Uyku için Lüks Konfor
Birinci sınıf süet kumaş (yumuşak ve cilt dostu) + yavaş tepkimeli hafızalı sünger (omurga hizalaması için vücuda uyumlu destek) + kaymaz taban (yerinde kalır) ile üretilmiştir.
İster yan uyuyan ister sırt üstü uyuyan olsun, uzun yolculuklarda huzurlu bir dinlenme için baskı noktalarını ortadan kaldırır.

Çok Yönlü Kullanım için Geniş 2 Metrelik Tasarım
2,0 metrelik genişletilmiş boyut, birden fazla kişinin (yetişkinler ve çocuklar) oturması veya uzanması için rahatlıkla yer sağlar.
Araba kullanımının ötesinde, piknik/kamp için dış mekan matı olarak da işlev görür; seyahat severler için çok işlevli bir vazgeçilmezdir.

[Resim: ChatGPT%20Image%202%20Tem%202026%2019_24_18.png]

Kolay Bakım için Çıkarılabilir ve Yıkanabilir
Kılıfın tamamı çıkarılabilir; yıkamak için hafızalı süngeri ve destek plakasını çıkarmanız yeterlidir.
Sık dış mekan kullanımında bile yatağı zahmetsizce temiz ve ferah tutun.

[Resim: ChatGPT%20Image%202%20Tem%202026%2019_29_57.png]

Güvenli ve Uzun Ömürlü Kullanım için Dayanıklı Detaylar
Pratik detaylarla güçlendirildi: fermuar tasarımı (kolay katlama/saklama için), tokalı yük taşıma kayışları (güvenlik için çift katmanlı destek), çift kablo bağı (güvenli saklama) ve çıkarılabilir destek plakası (baş desteği korur).
Uzun süreli güvenilirlik için tekrar tekrar kullanıma dayanacak şekilde üretilmiştir.]]> <![CDATA[Türkiye'nin En Güzel Kanyonları]]> https://www.forumteams.com/konu-turkiye-nin-en-guzel-kanyonlari.html Sat, 04 Jul 2026 07:50:15 +0000 KrALiÇe]]> https://www.forumteams.com/konu-turkiye-nin-en-guzel-kanyonlari.html Kanyon kısaca, nehirlerin zamanla dünya yüzeyindeki kalkerli alanları oymasıyla oluşan derin vadiler ve dar boğazlar olarak tanımlanabilir.

Şüphesiz bunların içinde en ünlüsü, A.B.D sınırları içinde bulunan ve Kolorado Nehri'nin milyonlarca yılda yararak oluşturduğu Büyük Kanyon'dur.

Aslında Türkiye coğrafyası da kanyon oluşumları açısından zengin olmasına rağmen yeteri kadar bilinmemektedir.

İşte doğaseverler için Türkiye'de bulunan en güzel kanyonlardan bazıları:

Valla Kanyonu

Kastamonu’nun Pınarbaşı İlçesi Muratbaşı Köyü sınırları içinde bulunan kanyon, Devrekani Çayı ile Kanlıçay’ın birleştiği bölgeden başlar ve Cide'ye doğru yaklaşık 12 km kadar uzanır. Yan duvarlarının 800-1200 metreye ulaştığı kanyonun kayalıkları yırtıcı kuş türlerine ev sahipliği yapar.

Küre Dağları içinde bulunan Valla Kanyonu mükemmel bir güzelliğe sahiptir; ancak bir o kadar da tehlikelidir. Teçhizatsız ve rehbersiz geçilmesi mümkün olmayan vadi, 1994 yılında 4 öğrencinin burada kaybolup, 14 gün sonra Cide'den çıkmaları ve kanyonu "Vahşi Cennet" olarak tanımlamaları ile adını duyurmuştur.

[Resim: valla_kanyonu_01_th.jpg]

Göynük Kanyonu

Antalya'nın Kemer ilçesinin bir beldesi olan Göynük'te bulunan kanyon, profesyonel olarak turizme 2009 yılında açıldığından yeteri kadar bilinmemektedir. Eşsiz bir güzelliğine sahip olan bu doğal oluşum, dünyanın en iyi yürüyüş parkurları arasında gösterilen "Likya Yolu"nun bir kısmını da içinde barındırıyor.

Yazın su sıcaklığının 12 derece olduğu kanyon, doğaseverlere macera dolu ve oldukça eğlenceli bir parkur sunuyor.

[Resim: goynuk_kanyonu_01_th.jpg]

Köprülü Kanyon

Isparta'nın Sütçüler ilçesinden başlayıp Antalya'da denize kadar uzanan vadi, Türkiye'nin en önemli rafting ve trekking merkezlerinden biri konumundadır. Kanyonun ilk etabı Antalya'ya doğru 25 km boyunca dar vadilerden oluşur; daha sonra nehir tamamen açık alandan akarak tekrar dar ve dik kayalıklardan oluşan bir boğaza girer.

Suyun yükseldiği zamanlarda kanyonda yürüyerek geçiş yapmak zordur; yaz ayları trekking için daha uygundur.

[Resim: koprulu_kanyon_02_th.jpg]

Saklıkent Kanyonu

Fethiye'nin en çok turist çeken merekzlerinden biri olan Saklıkent, Muğla ve Antalya arasında adeta bir doğal sınır gibidir. Antik dönemde sığınak olarak kullanıldığı bilinen vadi, çökme sonucu oluşmuştur.

Etkilyeyici bir görünüme sahip olan bu saklı cennet, yaklaşık 18 km uzunluğunda olup, turistik açıdan tamamının görülmesi mümkün değildir. Duvar yükseklikleri 400-500 metreyi bulur. Kanatlı at Pegasus efsanesinin buradan doğduğu rivayet edilir.

[Resim: saklikent_fethiye_th.jpg]

Ulubey Kanyonu

Uşak'ın Ulubey ilçesinde bulunan ve yeni keşfedilen kanyon henüz profesyonel anlamda turizme açılmamıştır. 40-45 km uzunluğa sahip olan vadi, Ulubey ve Banaz çayları boyunca uzanan bir ana kanyon ile ona bağlanan yan kanyonlardan oluşur.
Coğrafi özellikleri ve doğa sporlarına elverişliliği ile büyük bir potansiyele sahip olan kanyon, dünyanın en iyilerinden biri olmaya aday...

[Resim: ulubey_kanyonu_01_th.jpg]

Ihlara Kanyonu

Aksaray il sınırlarında bulunan bu vadi, Türkiye'nin en popüler merkezlerinden biri olup, her yıl yerli ve yabancı turist akınına uğramaktadır.
Volkanik bir dağ olan Hasandağı'ndan çıkan lavlar zamanla soğuyarak çöküntüye uğramış ve bu çatlaklardan yol bulan Melendiz çayı yıllar içinde kanyona bugünkü şeklini vermiştir.
Vadi, sadece coğrafi açıdan değil, tarihi açıdan da önemli bir yere sahiptir. Kanyon boyunca, dik yamaçlara oyulmuş eski kiliselere, mezar ve barınaklara rastlamak mümkündür.
Bazı barınak ve kiliselerin birbiriyle yer altından bağlantılı olduğu bilinmektedir.

[Resim: ihlara_vadisi_01_th.jpg]

Cehennemderesi Kanyonu

Artvin'in Ardanuç ilçesi yakınlarında bulunan Cehennemderesi, kanyon oluşumlarının en tipik örneklerinden biri olmasına ve çarpıcı manzaralara ev sahipliği yapmasına rağmen yeteri kadar tanınmamaktadır.

Bölgedeki derelerin birleşerek kireçtaşlarını yarmasıyla oluşan kanyon vadisi oldukça dik yamaçlara sahiptir, hatta kimi yerlerde kayalıklar düz duvarı andırır.
Birkaç kilometre boyunca ilginç manzaralar sunan kanyonun bazı noktalarında gökyüzünü görmek neredeyse imkansız hale gelir.

[Resim: cehennemderesi_kanyonu_01_th.jpg]

[Resim: cehennemderesi_kanyonu_01_th.jpg]

[Resim: cehennemderesi_kanyonu_02_th.jpg]

Sansarak Kanyonu

Bursa'nın İznik ilçesinde bulunan Sansarak da yine az bilinen doğa harikalarından biri...

Yer yer daralıp açılan yaklaşık 7 km uzunluğundaki vadi, doğa yürüyüşüden hoşlananlar için harika bir parkur sunuyor; ancak hazırlıksız ve rehbersiz gidenler için tehlikeli olabilir. Kanyon, kampçılar tarafından da ilgi görüyor.

[Resim: 546778770_571372c5e0.jpg]

]]> Kanyon kısaca, nehirlerin zamanla dünya yüzeyindeki kalkerli alanları oymasıyla oluşan derin vadiler ve dar boğazlar olarak tanımlanabilir.

Şüphesiz bunların içinde en ünlüsü, A.B.D sınırları içinde bulunan ve Kolorado Nehri'nin milyonlarca yılda yararak oluşturduğu Büyük Kanyon'dur.

Aslında Türkiye coğrafyası da kanyon oluşumları açısından zengin olmasına rağmen yeteri kadar bilinmemektedir.

İşte doğaseverler için Türkiye'de bulunan en güzel kanyonlardan bazıları:

Valla Kanyonu

Kastamonu’nun Pınarbaşı İlçesi Muratbaşı Köyü sınırları içinde bulunan kanyon, Devrekani Çayı ile Kanlıçay’ın birleştiği bölgeden başlar ve Cide'ye doğru yaklaşık 12 km kadar uzanır. Yan duvarlarının 800-1200 metreye ulaştığı kanyonun kayalıkları yırtıcı kuş türlerine ev sahipliği yapar.

Küre Dağları içinde bulunan Valla Kanyonu mükemmel bir güzelliğe sahiptir; ancak bir o kadar da tehlikelidir. Teçhizatsız ve rehbersiz geçilmesi mümkün olmayan vadi, 1994 yılında 4 öğrencinin burada kaybolup, 14 gün sonra Cide'den çıkmaları ve kanyonu "Vahşi Cennet" olarak tanımlamaları ile adını duyurmuştur.

[Resim: valla_kanyonu_01_th.jpg]

]]> <![CDATA[Pembe Serçe]]> https://www.forumteams.com/konu-pembe-serce.html Sat, 04 Jul 2026 07:43:05 +0000 KrALiÇe]]> https://www.forumteams.com/konu-pembe-serce.html

Soyu tükendi sanılıp Japonya’nın kuzeyinde fotoğraflandığı söylenen Pembe Serçe’nin yeni fotoğrafları çekildi. İşin aslı bu bir sosyal medya tuzağıydı. Bu kuş gerçek ama adı Pembe Serçe değil. Serçelerin pembesi olmaz. Bunlar Çütre Kuşları. (Pallas’s Rosefinch) Soyu da tükenmiyor]]>

Soyu tükendi sanılıp Japonya’nın kuzeyinde fotoğraflandığı söylenen Pembe Serçe’nin yeni fotoğrafları çekildi. İşin aslı bu bir sosyal medya tuzağıydı. Bu kuş gerçek ama adı Pembe Serçe değil. Serçelerin pembesi olmaz. Bunlar Çütre Kuşları. (Pallas’s Rosefinch) Soyu da tükenmiyor]]> <![CDATA[Müjde Kızılkan - "AL BENİ" ÇIKTI]]> https://www.forumteams.com/konu-mujde-kizilkan-al-beni-cikti.html Thu, 02 Jul 2026 13:22:30 +0000 gallerprensi]]> https://www.forumteams.com/konu-mujde-kizilkan-al-beni-cikti.html

Müjde Kızılkan’dan Ana Akım Türkçe Popun Güçlü Dönüşü: “Al Beni”

Alternatif sahnelerin güçlü vokaliyle sevilen ismi Müjde Kızılkan, yeni şarkısı AL BENİ ile bu kez yönünü tamamen Türkçe popun dinamizmine çeviriyor.

Sözü ve müziğiyle kitleleri yakalayacak bir forma sahip olan yepyeni teklisi “Al Beni”, tam anlamıyla radyo dostu saf pop aranjesiyle dinleyiciyi keyifli bir yolculuğa çıkmaya aday.

“Gulyabani” albüm sürecindeki mistik ve karanlık sound ile beraber Müjde Kızılkan, “Al Beni” ile diskografisinde yüksek tempolu ve parlak bir pop sayfası da açtı. Şarkı, ilk saniyesinden itibaren kulakları yakalayan pop altyapısı, akılda kalıcı melodik yürüyüşü ve radyo dostu enerjisiyle tam bir yaz şarkısı.

Romantik tereddütleri ve mesafeleri tamamen ortadan kaldıran “Al Beni”, aşkı korkusuzca ve tutkuyla sahiplenen bir hikayeyi anlatıyor. Sözleri Müjde Kızılkan’a, müziği Müjde Kızılkan ve Mehmet Özen’e ait olan parçanın aranjör koltuğunda ise şarkıyı tam bir radyo hitine dönüştüren Mehmet Özen oturuyor. AL BENİ’nin videosunu ise Alperen Denizer çekti.

Müjde Kızılkan AL BENİ tüm platformlarda yayında.]]>

Müjde Kızılkan’dan Ana Akım Türkçe Popun Güçlü Dönüşü: “Al Beni”

Alternatif sahnelerin güçlü vokaliyle sevilen ismi Müjde Kızılkan, yeni şarkısı AL BENİ ile bu kez yönünü tamamen Türkçe popun dinamizmine çeviriyor.

Sözü ve müziğiyle kitleleri yakalayacak bir forma sahip olan yepyeni teklisi “Al Beni”, tam anlamıyla radyo dostu saf pop aranjesiyle dinleyiciyi keyifli bir yolculuğa çıkmaya aday.

“Gulyabani” albüm sürecindeki mistik ve karanlık sound ile beraber Müjde Kızılkan, “Al Beni” ile diskografisinde yüksek tempolu ve parlak bir pop sayfası da açtı. Şarkı, ilk saniyesinden itibaren kulakları yakalayan pop altyapısı, akılda kalıcı melodik yürüyüşü ve radyo dostu enerjisiyle tam bir yaz şarkısı.

Romantik tereddütleri ve mesafeleri tamamen ortadan kaldıran “Al Beni”, aşkı korkusuzca ve tutkuyla sahiplenen bir hikayeyi anlatıyor. Sözleri Müjde Kızılkan’a, müziği Müjde Kızılkan ve Mehmet Özen’e ait olan parçanın aranjör koltuğunda ise şarkıyı tam bir radyo hitine dönüştüren Mehmet Özen oturuyor. AL BENİ’nin videosunu ise Alperen Denizer çekti.

Müjde Kızılkan AL BENİ tüm platformlarda yayında.]]> <![CDATA[YENİ BİR RİTİM, YENİ BİR SOLUK: THE JAM REPUBLIC]]> https://www.forumteams.com/konu-yeni-bir-ritim-yeni-bir-soluk-the-jam-republic.html Tue, 30 Jun 2026 10:04:57 +0000 gallerprensi]]> https://www.forumteams.com/konu-yeni-bir-ritim-yeni-bir-soluk-the-jam-republic.html

Sokağın dinamik ritmini, Hip-Hop, R&B ve modern pop sound’u aynı frekansta harmanlayan yeni nesil müzik grubu THE JAM REPUBLIC sahneye yepyeni bir enerji taşıyor.

Jakar, Melissa ve Lusi'nin tamamen organik bir sinerjiyle bir araya gelmesiyle doğan grup, söz ve bestesi kendilerine ait olan parçalarla özgün tarzlarını inşa ediyor. M.O.B Entertainment etiketiyle yayınlanan ve dinleyiciyi doğrudan kendi müzikal evrenlerine çeken ilk projeleri TAKA TAKA, iki farklı parçadan oluşan Double Sided Single formatıyla tüm dijital platformlarda yayında.

Grubun çıkış videosu POZ VER an itibarıyla yayında. Yayınlandığı ilk günden Spotify New Music Friday Türkiye listelerine giren, yazın hareketliliğini ve bir o kadar dans ritmini en uçlarda hissettiren ana parça “TAKA TAKA”nın klibi için ise geri sayım devam ediyor. THE JAM REPUBLIC, yaratmış oldukları bu yeni dinamik vizyonla hem listelerde hem de dillerde kalıcı bir yer edinmeye hazır.

Alıntı:The Jam Republic Taka Taka ( Double Sided Single ) tüm platformlarda yayında.

The Jam Republic Instagram: / thejamrebublic
The Jam Republic TikTok: / thejamrepublic
Spotify’da dinlemek için: / thejamrepublic
Apple Music’de dinlemek için: / thejamrepublic]]>

Sokağın dinamik ritmini, Hip-Hop, R&B ve modern pop sound’u aynı frekansta harmanlayan yeni nesil müzik grubu THE JAM REPUBLIC sahneye yepyeni bir enerji taşıyor.

Jakar, Melissa ve Lusi'nin tamamen organik bir sinerjiyle bir araya gelmesiyle doğan grup, söz ve bestesi kendilerine ait olan parçalarla özgün tarzlarını inşa ediyor. M.O.B Entertainment etiketiyle yayınlanan ve dinleyiciyi doğrudan kendi müzikal evrenlerine çeken ilk projeleri TAKA TAKA, iki farklı parçadan oluşan Double Sided Single formatıyla tüm dijital platformlarda yayında.

Grubun çıkış videosu POZ VER an itibarıyla yayında. Yayınlandığı ilk günden Spotify New Music Friday Türkiye listelerine giren, yazın hareketliliğini ve bir o kadar dans ritmini en uçlarda hissettiren ana parça “TAKA TAKA”nın klibi için ise geri sayım devam ediyor. THE JAM REPUBLIC, yaratmış oldukları bu yeni dinamik vizyonla hem listelerde hem de dillerde kalıcı bir yer edinmeye hazır.

Alıntı:The Jam Republic Taka Taka ( Double Sided Single ) tüm platformlarda yayında.

The Jam Republic Instagram: / thejamrebublic
The Jam Republic TikTok: / thejamrepublic
Spotify’da dinlemek için: / thejamrepublic
Apple Music’de dinlemek için: / thejamrepublic]]> <![CDATA[MEB'in Yapay Zeka Destekli "DİLİM" Projesi Tanıtıldı]]> https://www.forumteams.com/konu-meb-in-yapay-zeka-destekli-dilim-projesi-tanitildi.html Wed, 17 Jun 2026 17:59:28 +0000 x(-Clipper-)x]]> https://www.forumteams.com/konu-meb-in-yapay-zeka-destekli-dilim-projesi-tanitildi.html
Burada konuşan Tekin, platformun hayata geçmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, hayırlar getirmesini diledi.

İçinden geçilen dönemin insanlık tarihinin sayılı eşiklerinden biri olduğuna işaret eden Tekin, yapay zekanın önce basit ve sıradan bir teknoloji uygulaması olarak hayata girdiğini, bugün ulaştığı kudretin ise onu sıradan bir araç olmaktan çıkardığını söyledi.

Gücü elinde tutan kitlelerin yapay zekayı kendi değerlerini ve kendi dünya tasavvurunu yaymak için kullandığına birçok kez şahit olduklarını dile getiren Tekin, yeni çağda da o eğilimin değişmiş olmasını beklemenin yanıltabileceğini kaydetti.

Çocukların eline aldığı ekranların hiçbirinin masum olmadığını, arkasında işleyen bir aklın bulunduğunu ifade eden Tekin, "Her aklın olduğu gibi onun da bir dili, kültürü, önceliği, terbiyesi ve hepsinden önemli belki bir ideolojisi var. O aklı kim kurdu? O içeriği kimin eli üretti? Çocuklarımızdan toplanan o veriler hangi sınırların ötesine akmaktadır ve nerede saklanıp, hangi amaçlar için kullanılmaktadır? Bir milletin geleceğini düşünen herkesin üzerine eğilmesi gereken ana sorular kanaatimce bunlar." diye konuştu.

Bakan Tekin, geçmişte bir milletin bağımsızlığını, coğrafi sınırlarını, bayrağını ve ordusunu tayin ettiğini, bunların bugün de en kıymetli emanetler olduğunu ancak yeni yüzyılda bu emanetlere yeni kavramlar eklendiğini söyledi.

"En temel ihtiyaçların büyük çoğunluğunu geride bıraktık"
Bir milletin hür olup olmadığının kendi verisine sahip çıkabilmesiyle, çocuklarının zihnine ulaşan içeriğin denetlenebilmesiyle ve ihtiyaç duyduğu teknolojiyi başkasının insafına kalmadan, kendi eliyle üretebilmesiyle anlaşıldığına işaret eden Tekin, bağımsızlık kavramının form değiştirdiğini kaydetti.

Bu meselelere derinlikle bakan bir ekip olarak çalıştıklarını vurgulayan Tekin, şöyle konuştu:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde AK Parti hükümetleri olarak 20 yılı aşkın bir süredir bu ülkenin eğitim altyapısını adım adım, sabırla inşa etmeye çaba sarf ettik. Hamdolsun bir zamanlar derdimiz olan en temel ihtiyaçların büyük çoğunluğunu geride bıraktık. Dört bir yana modern okullar, donanımlı derslikler kazandırdık. Öğretmenlerimizin sayısını ve niteliğini artırdık. Her öğrencimizin kitabını ücretsiz eline ulaştırmaya başladık.

FATİH projesinden EBA'ya uzanan dijital altyapıyı kurduk ve eğitimi ülkenin en ücra köşesine kadar taşıdık. Kimi kesimlerce yeterince anlaşılmadığını düşündüğüm için de hatırlatmaktan geri durmayacağım. Çünkü bu birikim sayesinde Milli Eğitim Bakanlığı temel eksikliklerini çoktan geride bıraktı. Çağın yeni meydan okumalarını gündemine alıp gecikmeden aksiyon üretebilen bir kapasiteye ulaştı."

"Eğitimde Yapay Zeka Politika Belgesi ve Eylem Planı"nın yayımlandığını anımsatan Tekin, DİLİM ile belgede taahhüt edilen adımlardan birini hayata geçirdiklerini belirtti.

"Biz üçüncü ve zor olan bir yolu seçtik"
Bakan Tekin, kendi teknolojisini üretmeyen bir milletin başkalarının ürettiği teknolojinin kurallarına, değerlerine ve çıkarlarına boyun eğmek zorunda kaldığını çok açık gördüklerini dile getirdi.

Teknolojiyi üretebilmenin, yönlendirebilmenin ve denetleyebilmenin önemine işaret eden Tekin, şunları kaydetti:

"Gelişen her yeniliği kendi değer terazimizde tartmadan, kendi pedagojimizden geçirmeden çocuğumuzun önüne koymak bu anlayışla çelişir. Önce bakarız, süzeriz, bize ait olanı alır, bizi biz yapan dokuya yabancı düşene kapılarımızı kapatırız. Yapay zekayı da bu iradeyle karşıladık. Onu bir tehdit olarak görüp kenara itmek de bütün tehlikelerine gözümüzü kapatıp olduğu gibi kucaklamak da bir kolaycılıktı. Biz üçüncü ve zor olan bir yolu seçtik. Yapay zekayı kendi değerlerimizin, kendi pedagojimizin ve kendi milli menfaatlerimizin süzgecinden geçirerek eğitim hizmetimize sunmaya çaba sarf ettik."

Yönetim süreçlerini yapay zeka destekli sistemlerle güçlendirdiklerini, karar alma mekanizmalarını veriyle beslediklerini aktaran Tekin, öğretmenlerin ve idarecilerin işini kolaylaştıran akıllı yeni çözümler geliştirdiklerini vurguladı.

"Türkçeyi belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik"
Tekin, DİLİM Platformu'nun Bakanlığın dile bakışını baştan sona değiştiren, uzun bir yürüyüşün vardığı yeni bir durak olduğunu belirterek, bu yürüyüşün Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile başladığını hatırlattı.

Modeli inşa ederken eğitimin kalbine "köklerden geleceğe" diyen bir anlayışı yerleştirmek istediklerini dile getiren Tekin, "Bu anlayışın gereği olarak her şeyden önce ana dilimize, güzel Türkçemize hak ettiği itibarı vermemiz gerekirdi. Türkçe öğretimini ezberin ve kuralın dar kalıplarından çıkardık. Onu, dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin tamamını kuşatan canlı bir bütün haline getirdik. Türkçeyi okullarımızda belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik ve ana dildeki yetkinliği bir evladımızın eğitim yolculuğunda göz ardı edilemeyecek ana parametre haline getirdik." dedi.

Ana dilinde derinleşemeyen, kendi dilinin imkanlarıyla düşünemeyen bir zihnin hiçbir yabancı dilde hakiki manada yeşeremeyeceğinin altını çizen Tekin, ana dilde sağlam zemini tesis ettikten sonra yabancı dil öğretilmesine ağırlık verdiklerini ifade etti.

"Gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik"
Tekin, çocukların yabancı dil öğrenmek niyetiyle eline bir ekran aldığında sınır tanımayan, hiçbir otoriteye hesap vermeyen küresel uygulamalarla karşı karşıya kaldıklarına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Bu uygulamaların tamamını peşinen mahkum etmek tabii ki mümkün değil. Fakat hiçbirinin bizim çocuğumuz, değer dünyamız, pedagojik ilkelerimiz ve mahremiyet hassasiyetimizden, milli değerlerimizden bakmasını da bekleyemeyiz. Bir kelime öğrensin diye o ekranı açan çocuklarımızın yaşına uygun olmayan görüntülerle, bizim hayat tasavvurumuza yabancı temalarla, kendi değerlerimizle bağdaşmayan içeriklerle bir anda yüz yüze gelmesi mümkün.

Bu yalnız bizim derdimiz değil. Kendi kültürünü ve evladını korumak isteyen bütün milletlerin ortak çilesi. Meselenin asıl çetin tarafı ise o küresel uygulamaların muhtevasına dışarıdan bir filtre koymak, klasik usullerle bir denetim getirmek mümkün olmuyor.

Böyle bir içeriği denetleyebilmek, ayıklayabilmek ve milli değerlere uygun hale getirebilmek ancak ona denk bir teknolojiyi, kendi yapay zekanızı elinizde bulundurmakla mümkün. Biz de bu sabırlı hazırlığın ardından bu kapasiteye ulaştığımız ilk anda gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik.

DİLİM, bu kararlılığın, bu milli refleksin somut bir tezahürüdür. Bu platformda evlatlarımızın karşısına çıkan her bir cümle, görsel ve diyalog Genel Müdürlüğümüzün çatısı altında görev yapan öğretmenlerimizin elinden, kendi uzmanlarımızın pedagojik ve ahlaki süzgecinden geçerek çıkmıştır."

DİLİM Platformu'nun içeriğine ilişkin bilgiler veren Tekin, bütün sürecin dünyanın kabul ettiği ortak ölçü olan Avrupa Dilleri Ortak Çerçevesi (CEFR) esas alınarak tasarlandığını aktardı.

"Önümüzde yeni diller, beceriler, ufuklar var"

Bakan Tekin, şunları ifade etti:

"DİLİM, bir yazılım, bir uygulamanın çok ötesinde bir manaya sahip. Kendi aklıyla düşünen, kendi teknolojisini üreten, çocuklarını koruyan, verisine sahip çıkan, köklerinden aldığı güçle geleceğe yürüyen bir Türkiye'nin eseridir. Biz bu eserle evlatlarımıza kendi kimliğiyle dünyaya bakmayı, kendi değerleriyle çağı kucaklamayı, hem bu toprağın çocuğu hem de bütün bir dünyanın insanı olabilmeyi öğretiyoruz. Bu yolculuk uzundur ve biz daha henüz ilk duraklardayız. Önümüzde yeni diller, yeni beceriler, yeni ufuklar var. DİLİM'i her geçen gün daha da geliştirerek milletimizin hizmetine sunmaya devam edeceğiz."

Konuşmasının ardından Tekin, platformda emeği geçenlerle hatıra fotoğrafı çektirdi.

MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri (YEĞİTEK) Genel Müdürü Mustafa Canlı'nın da bir konuşma yaptığı programda, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Lisesi öğrencileri müzik dinletisi sundu.

TRTHaber]]>
Burada konuşan Tekin, platformun hayata geçmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, hayırlar getirmesini diledi.

İçinden geçilen dönemin insanlık tarihinin sayılı eşiklerinden biri olduğuna işaret eden Tekin, yapay zekanın önce basit ve sıradan bir teknoloji uygulaması olarak hayata girdiğini, bugün ulaştığı kudretin ise onu sıradan bir araç olmaktan çıkardığını söyledi.

Gücü elinde tutan kitlelerin yapay zekayı kendi değerlerini ve kendi dünya tasavvurunu yaymak için kullandığına birçok kez şahit olduklarını dile getiren Tekin, yeni çağda da o eğilimin değişmiş olmasını beklemenin yanıltabileceğini kaydetti.

Çocukların eline aldığı ekranların hiçbirinin masum olmadığını, arkasında işleyen bir aklın bulunduğunu ifade eden Tekin, "Her aklın olduğu gibi onun da bir dili, kültürü, önceliği, terbiyesi ve hepsinden önemli belki bir ideolojisi var. O aklı kim kurdu? O içeriği kimin eli üretti? Çocuklarımızdan toplanan o veriler hangi sınırların ötesine akmaktadır ve nerede saklanıp, hangi amaçlar için kullanılmaktadır? Bir milletin geleceğini düşünen herkesin üzerine eğilmesi gereken ana sorular kanaatimce bunlar." diye konuştu.

Bakan Tekin, geçmişte bir milletin bağımsızlığını, coğrafi sınırlarını, bayrağını ve ordusunu tayin ettiğini, bunların bugün de en kıymetli emanetler olduğunu ancak yeni yüzyılda bu emanetlere yeni kavramlar eklendiğini söyledi.

"En temel ihtiyaçların büyük çoğunluğunu geride bıraktık"
Bir milletin hür olup olmadığının kendi verisine sahip çıkabilmesiyle, çocuklarının zihnine ulaşan içeriğin denetlenebilmesiyle ve ihtiyaç duyduğu teknolojiyi başkasının insafına kalmadan, kendi eliyle üretebilmesiyle anlaşıldığına işaret eden Tekin, bağımsızlık kavramının form değiştirdiğini kaydetti.

Bu meselelere derinlikle bakan bir ekip olarak çalıştıklarını vurgulayan Tekin, şöyle konuştu:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde AK Parti hükümetleri olarak 20 yılı aşkın bir süredir bu ülkenin eğitim altyapısını adım adım, sabırla inşa etmeye çaba sarf ettik. Hamdolsun bir zamanlar derdimiz olan en temel ihtiyaçların büyük çoğunluğunu geride bıraktık. Dört bir yana modern okullar, donanımlı derslikler kazandırdık. Öğretmenlerimizin sayısını ve niteliğini artırdık. Her öğrencimizin kitabını ücretsiz eline ulaştırmaya başladık.

FATİH projesinden EBA'ya uzanan dijital altyapıyı kurduk ve eğitimi ülkenin en ücra köşesine kadar taşıdık. Kimi kesimlerce yeterince anlaşılmadığını düşündüğüm için de hatırlatmaktan geri durmayacağım. Çünkü bu birikim sayesinde Milli Eğitim Bakanlığı temel eksikliklerini çoktan geride bıraktı. Çağın yeni meydan okumalarını gündemine alıp gecikmeden aksiyon üretebilen bir kapasiteye ulaştı."

"Eğitimde Yapay Zeka Politika Belgesi ve Eylem Planı"nın yayımlandığını anımsatan Tekin, DİLİM ile belgede taahhüt edilen adımlardan birini hayata geçirdiklerini belirtti.

"Biz üçüncü ve zor olan bir yolu seçtik"
Bakan Tekin, kendi teknolojisini üretmeyen bir milletin başkalarının ürettiği teknolojinin kurallarına, değerlerine ve çıkarlarına boyun eğmek zorunda kaldığını çok açık gördüklerini dile getirdi.

Teknolojiyi üretebilmenin, yönlendirebilmenin ve denetleyebilmenin önemine işaret eden Tekin, şunları kaydetti:

"Gelişen her yeniliği kendi değer terazimizde tartmadan, kendi pedagojimizden geçirmeden çocuğumuzun önüne koymak bu anlayışla çelişir. Önce bakarız, süzeriz, bize ait olanı alır, bizi biz yapan dokuya yabancı düşene kapılarımızı kapatırız. Yapay zekayı da bu iradeyle karşıladık. Onu bir tehdit olarak görüp kenara itmek de bütün tehlikelerine gözümüzü kapatıp olduğu gibi kucaklamak da bir kolaycılıktı. Biz üçüncü ve zor olan bir yolu seçtik. Yapay zekayı kendi değerlerimizin, kendi pedagojimizin ve kendi milli menfaatlerimizin süzgecinden geçirerek eğitim hizmetimize sunmaya çaba sarf ettik."

Yönetim süreçlerini yapay zeka destekli sistemlerle güçlendirdiklerini, karar alma mekanizmalarını veriyle beslediklerini aktaran Tekin, öğretmenlerin ve idarecilerin işini kolaylaştıran akıllı yeni çözümler geliştirdiklerini vurguladı.

"Türkçeyi belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik"
Tekin, DİLİM Platformu'nun Bakanlığın dile bakışını baştan sona değiştiren, uzun bir yürüyüşün vardığı yeni bir durak olduğunu belirterek, bu yürüyüşün Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile başladığını hatırlattı.

Modeli inşa ederken eğitimin kalbine "köklerden geleceğe" diyen bir anlayışı yerleştirmek istediklerini dile getiren Tekin, "Bu anlayışın gereği olarak her şeyden önce ana dilimize, güzel Türkçemize hak ettiği itibarı vermemiz gerekirdi. Türkçe öğretimini ezberin ve kuralın dar kalıplarından çıkardık. Onu, dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin tamamını kuşatan canlı bir bütün haline getirdik. Türkçeyi okullarımızda belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik ve ana dildeki yetkinliği bir evladımızın eğitim yolculuğunda göz ardı edilemeyecek ana parametre haline getirdik." dedi.

Ana dilinde derinleşemeyen, kendi dilinin imkanlarıyla düşünemeyen bir zihnin hiçbir yabancı dilde hakiki manada yeşeremeyeceğinin altını çizen Tekin, ana dilde sağlam zemini tesis ettikten sonra yabancı dil öğretilmesine ağırlık verdiklerini ifade etti.

"Gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik"
Tekin, çocukların yabancı dil öğrenmek niyetiyle eline bir ekran aldığında sınır tanımayan, hiçbir otoriteye hesap vermeyen küresel uygulamalarla karşı karşıya kaldıklarına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Bu uygulamaların tamamını peşinen mahkum etmek tabii ki mümkün değil. Fakat hiçbirinin bizim çocuğumuz, değer dünyamız, pedagojik ilkelerimiz ve mahremiyet hassasiyetimizden, milli değerlerimizden bakmasını da bekleyemeyiz. Bir kelime öğrensin diye o ekranı açan çocuklarımızın yaşına uygun olmayan görüntülerle, bizim hayat tasavvurumuza yabancı temalarla, kendi değerlerimizle bağdaşmayan içeriklerle bir anda yüz yüze gelmesi mümkün.

Bu yalnız bizim derdimiz değil. Kendi kültürünü ve evladını korumak isteyen bütün milletlerin ortak çilesi. Meselenin asıl çetin tarafı ise o küresel uygulamaların muhtevasına dışarıdan bir filtre koymak, klasik usullerle bir denetim getirmek mümkün olmuyor.

Böyle bir içeriği denetleyebilmek, ayıklayabilmek ve milli değerlere uygun hale getirebilmek ancak ona denk bir teknolojiyi, kendi yapay zekanızı elinizde bulundurmakla mümkün. Biz de bu sabırlı hazırlığın ardından bu kapasiteye ulaştığımız ilk anda gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik.

DİLİM, bu kararlılığın, bu milli refleksin somut bir tezahürüdür. Bu platformda evlatlarımızın karşısına çıkan her bir cümle, görsel ve diyalog Genel Müdürlüğümüzün çatısı altında görev yapan öğretmenlerimizin elinden, kendi uzmanlarımızın pedagojik ve ahlaki süzgecinden geçerek çıkmıştır."

DİLİM Platformu'nun içeriğine ilişkin bilgiler veren Tekin, bütün sürecin dünyanın kabul ettiği ortak ölçü olan Avrupa Dilleri Ortak Çerçevesi (CEFR) esas alınarak tasarlandığını aktardı.

"Önümüzde yeni diller, beceriler, ufuklar var"

Bakan Tekin, şunları ifade etti:

"DİLİM, bir yazılım, bir uygulamanın çok ötesinde bir manaya sahip. Kendi aklıyla düşünen, kendi teknolojisini üreten, çocuklarını koruyan, verisine sahip çıkan, köklerinden aldığı güçle geleceğe yürüyen bir Türkiye'nin eseridir. Biz bu eserle evlatlarımıza kendi kimliğiyle dünyaya bakmayı, kendi değerleriyle çağı kucaklamayı, hem bu toprağın çocuğu hem de bütün bir dünyanın insanı olabilmeyi öğretiyoruz. Bu yolculuk uzundur ve biz daha henüz ilk duraklardayız. Önümüzde yeni diller, yeni beceriler, yeni ufuklar var. DİLİM'i her geçen gün daha da geliştirerek milletimizin hizmetine sunmaya devam edeceğiz."

Konuşmasının ardından Tekin, platformda emeği geçenlerle hatıra fotoğrafı çektirdi.

MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri (YEĞİTEK) Genel Müdürü Mustafa Canlı'nın da bir konuşma yaptığı programda, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Lisesi öğrencileri müzik dinletisi sundu.

TRTHaber]]> <![CDATA[Yapay Zekanın Merak Duygusuna Etkisi]]> https://www.forumteams.com/konu-yapay-zekanin-merak-duygusuna-etkisi.html Sun, 14 Jun 2026 18:35:13 +0000 Joker’s Grin]]> https://www.forumteams.com/konu-yapay-zekanin-merak-duygusuna-etkisi.html Yapay zekanın merak duygusuna etkisi

Yapay zekanın doğru kullanıldığında soru sorma becerisini geliştirebileceğini aktaran Ghosh, kişiselleştirilmiş algoritmaların çoğunlukla kullanıcıların mevcut inançlarını pekiştirdiğini ifade etti.

Ghosh, bu durumun, bireylerin karşıt görüşlerle yüzleşmesini engelleyerek "entelektüel esnekliklerini sınırlayabileceğine" dikkati çekti.

Merak duygusunu "eleştirel düşünmenin motorudur” şeklinde niteleyen Ghosh, yapay zekanın merakı beslemek yerine, hızlı cevap vererek onu köreltebileceğini belirtti.

Ghosh'a göre bu, bireylerin yalnızca bilgiye erişme biçimlerini değil, bilgiyi sorgulama kapasitelerini de etkiliyor.]]> Yapay zekanın merak duygusuna etkisi

Yapay zekanın doğru kullanıldığında soru sorma becerisini geliştirebileceğini aktaran Ghosh, kişiselleştirilmiş algoritmaların çoğunlukla kullanıcıların mevcut inançlarını pekiştirdiğini ifade etti.

Ghosh, bu durumun, bireylerin karşıt görüşlerle yüzleşmesini engelleyerek "entelektüel esnekliklerini sınırlayabileceğine" dikkati çekti.

Merak duygusunu "eleştirel düşünmenin motorudur” şeklinde niteleyen Ghosh, yapay zekanın merakı beslemek yerine, hızlı cevap vererek onu köreltebileceğini belirtti.

Ghosh'a göre bu, bireylerin yalnızca bilgiye erişme biçimlerini değil, bilgiyi sorgulama kapasitelerini de etkiliyor.]]> <![CDATA[Yapay Zeka'nın Tarihi]]> https://www.forumteams.com/konu-yapay-zeka-nin-tarihi.html Sun, 14 Jun 2026 18:32:24 +0000 Joker’s Grin]]> https://www.forumteams.com/konu-yapay-zeka-nin-tarihi.html Yapay Zeka'nın Tarihi

[Resim: yapay-zekanin-tarihsel-gelisimi_small.jpg]

[Resim: yapay-zekanin-tarihsel-gelisimi_small.jpg]

Alan Turing İngiliz matematikçi Alan Turing, yaklaşık 1930'lar. Turing, yapay zeka üzerine ilk çalışmaları yaptı ve yapay zekanın temel kavramlarından çoğunu "Akıllı Makineler" (1948) başlıklı bir raporda tanıttı.

1930'larda İngiliz mantıkçı Alan Turing'in erken çalışmalarından 21. yüzyılın başındaki gelişmelere kadar yapay zeka (YZ) alanındaki önemli olayların ve kişilerin incelenmesi . YZ, dijital bir bilgisayarın veya bilgisayar kontrollü bir robotun genellikle zeki varlıklarla ilişkilendirilen görevleri yerine getirme yeteneğidir. Terim sıklıkla, akıl yürütme, anlam keşfetme, genelleme yapma veya geçmiş deneyimlerden öğrenme yeteneği gibi insanlara özgü entelektüel süreçlerle donatılmış sistemler geliştirme projesine uygulanır.

Alan Turing ve Yapay Zekanın başlangıcı

Teorik çalışma

Yapay zeka alanında ilk önemli çalışma, 20. yüzyılın ortalarında İngiliz mantıkçı ve bilgisayar öncüsü Alan Mathison Turing tarafından yapılmıştır . Turing, 1935 yılında sınırsız bir bellek ve bellekte ileri geri hareket eden, bulduklarını okuyan ve daha fazla simge yazan bir tarayıcıdan oluşan soyut bir hesaplama makinesini tanımladı . Tarayıcının eylemleri, bellekte simgeler biçiminde depolanan bir talimat programı tarafından belirlenir. Bu, Turing'in depolanmış program kavramıdır ve bunun içinde makinenin kendi programı üzerinde çalışması ve böylece onu değiştirmesi veya iyileştirmesi olasılığı örtüktür . Turing'in kavramı artık basitçe evrensel Turing makinesi olarak bilinmektedir . Tüm modern bilgisayarlar özünde evrensel Turing makineleridir.

II. Dünya Savaşı sırasında Turing, İngiltere'nin Buckinghamshire bölgesindeki Bletchley Park'ta bulunan Hükümet Kodu ve Şifre Okulu'nda önde gelen bir kriptoanalistti . Turing, 1945'te Avrupa'daki düşmanlıkların sona ermesine kadar, saklı programlı bir elektronik hesaplama makinesi inşa etme projesine yönelemedi. Yine de, savaş sırasında makine zekası konusuna önemli ölçüde kafa yordu. Turing'in Bletchley Park'taki meslektaşlarından biri olan Donald Michie (daha sonra Edinburgh Üniversitesi'nde Makine Zekası ve Algı Bölümü'nü kurdu), daha sonra Turing'in bilgisayarların deneyimlerden nasıl öğrenebileceklerini ve rehber ilkelerin kullanımıyla yeni sorunları nasıl çözebileceklerini sık sık tartıştığını hatırladı; bu süreç günümüzde sezgisel problem çözme olarak bilinmektedir .

Turing, bilgisayar zekasından bahseden muhtemelen en erken kamu konferansını (Londra, 1947) vermiş ve "İstediğimiz şey deneyimden öğrenebilen bir makine" ve "makinenin kendi talimatlarını değiştirmesine izin verme olasılığı bunun için bir mekanizma sağlıyor" demiştir. 1948'de "Akıllı Makineler" başlıklı bir raporda yapay zekanın birçok temel kavramını ortaya koymuştur. Ancak Turing bu makaleyi yayınlamamış ve fikirlerinin çoğu daha sonra başkaları tarafından yeniden icat edilmiştir. Örneğin, Turing'in orijinal fikirlerinden biri, Bağlantıcılık bölümünde açıklanan bir yaklaşım olan belirli görevleri yerine getirmek üzere yapay nöronlardan oluşan bir ağ eğitmekti.

Satranç

Bletchley Park'ta Turing, makine zekası hakkındaki fikirlerini, önerilen problem çözme yöntemlerinin test edilebileceği zorlu ve açıkça tanımlanmış problemlerin yararlı bir kaynağı olan satranca referans vererek gösterdi. Prensip olarak, satranç oynayan bir bilgisayar tüm mevcut hamleleri ayrıntılı bir şekilde arayarak oynayabilirdi, ancak pratikte bu imkansızdır çünkü astronomik olarak çok sayıda hamleyi incelemeyi gerektirir. Daha dar, daha ayırt edici bir aramayı yönlendirmek için sezgisel yöntemler gereklidir. Turing satranç programları tasarlamakla deneyler yapmış olsa da, satranç programını çalıştıracak bir bilgisayarın olmaması nedeniyle kendini teoriyle yetinmek zorundaydı. İlk gerçek AI programları, depolanmış programlı elektronik dijital bilgisayarların gelişini beklemek zorundaydı .

1945'te Turing, bilgisayarların bir gün çok iyi satranç oynayacağını öngördü ve sadece 50 yıl sonra, 1997'de, IBM (International Business Machines Corporation) tarafından üretilen bir satranç bilgisayarı olan Deep Blue , altı oyunluk bir maçta hüküm süren dünya şampiyonu Garry Kasparov'u yendi . Turing'in öngörüsü doğru çıkarken, satranç programlamanın insanların nasıl düşündüğünü anlamamıza katkıda bulunacağı beklentisi gerçekleşmedi. Turing'in zamanından bu yana bilgisayar satrancındaki büyük ilerleme, yapay zekadaki gelişmelerden ziyade bilgisayar mühendisliğindeki gelişmelere atfedilebilir: Deep Blue'nun 256 paralel işlemcisi, saniyede 200 milyon olası hamleyi incelemesini ve 14 tur kadar oyun ileriye bakmasını sağladı. Birçok kişi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) dilbilimci olan ve bir bilgisayarın satrançta bir büyük ustayı yenmesinin, bir buldozerin Olimpiyat halter yarışmasını kazanması kadar ilginç olduğunu söyleyen Noam Chomsky'yle aynı fikirde .

Turing testi

1950'de Turing, artık basitçe Turing testi olarak bilinen bilgisayar zekası için pratik bir test sunarak zekanın tanımıyla ilgili geleneksel tartışmayı bir kenara bıraktı . Turing testi üç katılımcıdan oluşur: bir bilgisayar, bir insan sorgulayıcı ve bir insan folyo. Sorgulayıcı, diğer iki katılımcıya sorular sorarak hangisinin bilgisayar olduğunu belirlemeye çalışır. Tüm iletişim klavye ve ekran aracılığıyla yapılır. Sorgulayıcı gerektiği kadar derinlemesine ve kapsamlı sorular sorabilir ve bilgisayara yanlış bir tanımlamayı zorlamak için mümkün olan her şeyi yapma izni verilir. (Örneğin, bilgisayar "Siz bilgisayar mısınız?" sorusuna "Hayır" cevabını verebilir ve büyük bir sayıyı başka bir sayıyla çarpma isteğini uzun bir duraklama ve yanlış bir cevapla takip edebilir.) Folyo, sorgulayıcının doğru bir tanımlama yapmasına yardımcı olmalıdır. Sorgulayıcı ve engelleyici rollerini birçok farklı kişi üstlenir ve eğer sorgulayıcıların yeterli bir oranı bilgisayarı insandan ayırt edemezse , o zaman (Turing testinin savunucularına göre) bilgisayar akıllı, düşünen bir varlık olarak kabul edilir.

1991 yılında Amerikalı hayırsever Hugh Loebner, Turing testini geçecek ilk bilgisayara 100.000 dolar vaat ederek ve her yıl en iyi çabaya 2.000 dolar ödül vererek yıllık Loebner Ödülü yarışmasını başlattı. Ancak, hiçbir yapay zeka programı seyreltilmemiş bir Turing testini geçmeye yaklaşamadı. 2022'nin sonlarında büyük dil modeli ChatGPT'nin ortaya çıkması , Turing testinin bileşenlerinin karşılanmış olma olasılığı hakkındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. BuzzFeed veri bilimcisi Max Woolf, ChatGPT'nin Aralık 2022'de Turing testini geçtiğini söyledi, ancak bazı uzmanlar ChatGPT'nin gerçek bir Turing testini geçmediğini iddia ediyor çünkü sıradan kullanımda ChatGPT genellikle bir dil modeli olduğunu belirtiyor.

Yapay zekada ilk kilometre taşları

İlk AI programları

En erken başarılı AI programı 1951'de Oxford Üniversitesi'nde Programlama Araştırma Grubu'nun daha sonraki yöneticisi Christopher Strachey tarafından yazılmıştır . Strachey'in dama (dama) programı İngiltere'deki Manchester Üniversitesi'ndeki Ferranti Mark I bilgisayarında çalışıyordu . 1952 yazına gelindiğinde bu program makul bir hızda tam bir dama oyunu oynayabiliyordu.

Makine öğreniminin en erken başarılı gösterimine ilişkin bilgiler 1952'de yayınlandı. Cambridge Üniversitesi'nden Anthony Oettinger tarafından yazılan Shopper, EDSAC bilgisayarında çalışıyordu . Shopper'ın simüle edilmiş dünyası, sekiz mağazadan oluşan bir alışveriş merkeziydi. Bir ürün satın alması istendiğinde, Shopper ürünü arar ve ürün bulunana kadar mağazaları rastgele ziyaret ederdi. Arama yaparken, Shopper ziyaret ettiği her mağazada stokta bulunan ürünlerden birkaçını ezberlerdi (tıpkı bir insan alışverişçinin yapabileceği gibi). Shopper bir dahaki sefere aynı ürün veya daha önce bulduğu başka bir ürün için gönderildiğinde, hemen doğru mağazaya giderdi. Bu basit öğrenme biçimine ezbere öğrenme denir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde çalıştırılan ilk yapay zeka programı da 1952'de Arthur Samuel tarafından IBM 701 prototipi için yazılan bir dama programıydı . Samuel, Strachey'nin dama programının temellerini devraldı ve yıllar içinde programı önemli ölçüde genişletti. 1955'te programın deneyimden öğrenmesini sağlayan özellikler ekledi. Samuel, hem ezbere öğrenme hem de genelleme için mekanizmalar ekledi; bu geliştirmeler sonunda programının 1962'de eski bir Connecticut dama şampiyonuna karşı bir oyun kazanmasına yol açtı.

Evrimsel bilişim

Samuel'in dama programı, evrimsel hesaplamadaki ilk çabalardan biri olmasıyla da dikkat çekiciydi. (Programı, programının değiştirilmiş bir kopyasını mevcut en iyi sürümüne karşı koyarak "evrimleşti" ve kazanan yeni standart oldu.) Evrimsel hesaplama, genellikle, son derece yetenekli bir çözüm evrimleşene kadar, bir programın ardışık "nesillerini" üretme ve değerlendirme konusunda otomatik bir yöntemin kullanımını içerir.

Evrimsel hesaplamanın önde gelen savunucularından John Holland, IBM 701 bilgisayarının prototipi için test yazılımı da yazdı. Özellikle, bir labirentte gezinmek üzere eğitilebilen bir sinir ağı sanal sıçanının tasarlanmasına yardımcı oldu. Bu çalışma, Holland'ı , beynin yapısını taklit ederek sinir ağları oluşturmayı içeren, yapay zekaya yönelik aşağıdan yukarıya yaklaşımın etkinliğine ikna etti. IBM'de danışmanlık yapmaya devam ederken, Holland, 1952'de matematik alanında doktora yapmak üzere Michigan Üniversitesi'ne geçti . Ancak kısa süre sonra, ENIAC ve halefi EDVAC'nin yapımcılarından biri olan Arthur Burks tarafından oluşturulan bilgisayarlar ve bilgi işleme alanında yeni bir disiplinlerarası programa (daha sonra iletişim bilimi olarak bilinir) geçti. Holland, muhtemelen dünyanın ilk bilgisayar bilimi doktorası olan 1959 tarihli tezinde, bir ağdaki her yapay nöronu ayrı bir işlemciye atayacak yeni bir bilgisayar türü -çok işlemcili bir bilgisayar- önerdi. (1985 yılında Daniel Hillis, ilk böyle bilgisayarı, 65.536 işlemcili Thinking Machines Corporation süper bilgisayarını inşa etmek için mühendislik zorluklarını çözdü .)

Holland, mezun olduktan sonra Michigan'daki fakülteye katıldı ve sonraki kırk yıl boyunca araştırmalarının çoğunu evrimsel hesaplamayı otomatikleştirme yöntemlerine yönlendirdi, bu süreç artık genetik algoritmalar terimiyle biliniyor. Holland'ın laboratuvarında uygulanan sistemler arasında bir satranç programı, tek hücreli biyolojik organizmaların modelleri ve simüle edilmiş bir gaz boru hattı ağını kontrol etmek için bir sınıflandırıcı sistem vardı. Genetik algoritmalar artık akademik gösterilerle sınırlı değil, ancak önemli bir pratik uygulamada, bir genetik algoritma, failin bir portresini oluşturmak için bir suç tanığıyla işbirliği yapar.

Mantıksal muhakeme ve problem çözme

Mantıksal olarak akıl yürütme yeteneği zekanın önemli bir yönüdür ve her zaman yapay zeka araştırmalarının ana odak noktası olmuştur. Bu alandaki önemli bir dönüm noktası, 1955-56'da RAND Corporation'dan Allen Newell ve J. Clifford Shaw ile Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Herbert Simon tarafından yazılan bir teorem ispatlama programıydı. Programın daha sonra bilindiği adıyla Logic Theorist, İngiliz filozof-matematikçiler Alfred North Whitehead ve Bertrand Russell'ın üç ciltlik eseri Principia Mathematica'daki (1910-13) teoremleri ispatlamak için tasarlanmıştı . Bir örnekte, program tarafından tasarlanan bir ispat, kitaplarda verilen ispattan daha zarifti.
Newell, Simon ve Shaw daha güçlü bir program olan Genel Problem Çözücü veya GPS'i yazmaya devam ettiler. GPS'in ilk versiyonu 1957'de çalıştı ve proje üzerinde yaklaşık on yıl boyunca çalışmalar devam etti. GPS, deneme yanılma yaklaşımı kullanarak etkileyici çeşitlilikte bulmacaları çözebilirdi. Ancak, GPS ve herhangi bir öğrenme yeteneğinden yoksun benzer programlara yönelik bir eleştiri , programın zekasının tamamen ikinci elden olması ve programcının açıkça dahil ettiği bilgilerden gelmesidir.

İngilizce diyalog

En iyi bilinen erken dönem yapay zeka programlarından ikisi olan Eliza ve Parry, zeki bir sohbetin ürkütücü bir benzerini veriyordu. (İkisinin de ayrıntıları ilk olarak 1966'da yayınlandı.) MIT Yapay Zeka Laboratuvarı'ndan Joseph Weizenbaum tarafından yazılan Eliza, bir insan terapisti simüle ediyordu. Stanford Üniversitesi psikiyatristi Kenneth Colby tarafından yazılan Parry, paranoya yaşayan bir insanı simüle ediyordu . Parry ile mi yoksa paranoya yaşayan bir insanla mı iletişim kurduklarına karar vermeleri istenen psikiyatristler çoğu zaman bunu söyleyemediler. Yine de, ne Parry ne de Eliza makul bir şekilde zeki olarak tanımlanabilirdi. Parry'nin sohbete katkıları önceden programcı tarafından oluşturulup bilgisayarın belleğinde saklanan kalıplaşmış şeylerdi . Eliza da kalıplaşmış cümlelere ve basit programlama hilelerine güveniyordu.

Yapay zeka programlama dilleri

Mantık Teorisyeni ve GPS üzerindeki çalışmaları sırasında Newell, Simon ve Shaw, Yapay Zeka programlama için uyarlanmış bir bilgisayar dili olan Bilgi İşleme Dilini (IPL) geliştirdiler. IPL'nin merkezinde, liste adını verdikleri oldukça esnek bir veri yapısı vardı . Bir liste, basitçe veri öğelerinin sıralı bir dizisidir. Bir listedeki öğelerin bir kısmı veya tamamı kendileri liste olabilir. Bu şema, zengin bir şekilde dallanan yapılara yol açar.

1960 yılında John McCarthy, IPL'nin unsurlarını lambda hesabıyla (resmi bir matematiksel-mantıksal sistem) birleştirerek LISP (Liste İşlemcisi) programlama dilini üretti. Bu dil, 21. yüzyılda Python , Java ve C++ gibi diller tarafından yerinden edilene kadar, onlarca yıl boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nde yapay zeka çalışmalarının başlıca diliydi. (Lambda hesabı, 1936 yılında Princeton mantıkçısı Alonzo Church tarafından, yüklem mantığı için soyut Entscheidungsproblem veya "karar problemi"ni araştırırken icat edildi; bu, Turing'in evrensel Turing makinesini icat ettiğinde saldırdığı problemin aynısıydı .)

Mantık programlama dili PROLOG (Programmation en Logique), dilin ilk kez 1973 yılında uygulandığı Fransa'daki Aix-Marseille Üniversitesi'nde Alain Colmerauer tarafından tasarlandı. PROLOG, Edinburgh Üniversitesi'ndeki yapay zeka grubunun bir üyesi olan mantıkçı Robert Kowalski tarafından daha da geliştirildi. Bu dil, 1963 yılında İngiliz mantıkçı Alan Robinson tarafından Illinois'deki ABD Atom Enerjisi Komisyonu'nun Argonne Ulusal Laboratuvarı'nda icat edilen çözünürlük olarak bilinen güçlü bir teorem kanıtlama tekniğinden yararlanır . PROLOG, verilen bir ifadenin diğer verilen ifadelerden mantıksal olarak çıkıp çıkmadığını belirleyebilir. Örneğin, "Tüm mantıkçılar rasyoneldir" ve "Robinson bir mantıkçıdır" ifadeleri verildiğinde, bir PROLOG programı "Robinson rasyonel midir?" sorusuna olumlu yanıt verir . PROLOG, özellikle Avrupa ve Japonya'da yapay zeka çalışmalarında yaygın olarak kullanıldı .

Mikrodünya programları

Gerçek dünyanın şaşırtıcı karmaşıklığıyla başa çıkmak için bilim insanları genellikle daha az alakalı ayrıntıları görmezden gelir; örneğin, fizikçiler genellikle modellerindeki sürtünmeyi ve elastikiyeti görmezden gelir. 1970'te MIT AI Laboratuvarı'ndan Marvin Minsky ve Seymour Papert , benzer şekilde AI araştırmalarının mikro dünyalar olarak bilinen daha basit yapay ortamlarda akıllı davranış gösterebilen programlar geliştirmeye odaklanması gerektiğini önerdi . Birçok araştırma, düz bir yüzeye dizilmiş çeşitli şekil ve boyutlarda renkli bloklardan oluşan sözde bloklar dünyasına odaklanmıştır.

Mikro dünya yaklaşımının erken başarılarından biri, MIT'den Terry Winograd tarafından yazılan SHRDLU'ydu. (Programın ayrıntıları 1972'de yayınlandı.) SHRDLU, oyun bloklarıyla dolu düz bir yüzeyin üzerinde çalışan bir robot kolunu kontrol ediyordu. Hem kol hem de bloklar sanaldı. SHRDLU, "Lütfen iki kırmızı bloğu ve yeşil bir küpü veya piramidi üst üste koyar mısınız?" gibi doğal İngilizce ile yazılan komutlara yanıt veriyordu. Program ayrıca kendi eylemleriyle ilgili soruları da yanıtlayabiliyordu. SHRDLU başlangıçta büyük bir atılım olarak selamlansa da, Winograd kısa süre sonra programın aslında çıkmaz bir sokak olduğunu duyurdu. Programda öncülük edilen tekniklerin daha geniş, daha ilginç dünyalarda uygulanmaya uygun olmadığı kanıtlandı. Dahası, SHRDLU'nun blokların mikro dünyasını ve bununla ilgili İngilizce ifadeleri anladığı görünümü aslında bir yanılsamaydı . SHRDLU'nun yeşil bloğun ne olduğu hakkında hiçbir fikri yoktu.

Mikro dünya yaklaşımının bir diğer ürünü de Bertram Raphael, Nils Nilsson ve diğerleri tarafından 1968-72 döneminde Stanford Araştırma Enstitüsü'nde geliştirilen mobil bir robot olan Shakey'di . Robot, duvarlar, kapılar ve birkaç basit şekilli tahta bloktan oluşan özel olarak inşa edilmiş bir mikro dünyada bulunuyordu. Her duvarda, robotun duvarın zemine nerede birleştiğini "görmesini" sağlamak için dikkatlice boyanmış bir süpürgelik vardı (mikro dünya yaklaşımının tipik bir özelliği olan gerçekliğin basitleştirilmesi). Shakey'nin DÖN, İT ve RAMPA TIRMANMA gibi yaklaşık bir düzine temel yeteneği vardı. Eleştirmenler, Shakey'nin çevresinin oldukça basitleştirilmiş doğasına dikkat çektiler ve bu basitleştirmelere rağmen Shakey'nin dayanılmaz derecede yavaş çalıştığını vurguladılar; bir insanın dakikalar içinde planlayıp uygulayabileceği bir dizi eylem Shakey'nin günlerini aldı.

Mikro dünya yaklaşımının en büyük başarısı , bir sonraki bölümde anlatılan uzman sistem olarak bilinen bir program türüdür.

Uzman sistemler
Uzman sistemler, kendi kendine yeten ve nispeten karmaşık olmayan bir tür mikro dünyayı işgal eder; örneğin, bir geminin ambarının ve kargosunun bir modeli. Bu tür AI sistemleri için, bir uzmanın (veya uzman grubunun) bileceği dar bir alanla ilgili tüm bilgileri dahil etmek için her türlü çaba gösterilir, böylece iyi bir uzman sistem genellikle herhangi bir tek insan uzmanı geride bırakabilir. Tıbbi teşhis , kimyasal analiz , kredi yetkilendirme, finansal yönetim, kurumsal planlama, finansal belge yönlendirme, petrol ve mineral arama, genetik mühendisliği , otomobil tasarımı ve üretimi, kamera lens tasarımı, bilgisayar kurulum tasarımı, havayolu programlama, kargo yerleştirme ve ev bilgisayarı sahipleri için otomatik yardım hizmetleri gibi birçok ticari uzman sistemi vardır.

Bilgi ve çıkarım
Uzman sistemin temel bileşenleri bir bilgi tabanı veya KB ve bir çıkarım motorudur. KB'de depolanacak bilgiler, söz konusu alanda uzman kişilerle görüşülerek elde edilir. Görüşmeyi yapan kişi veya bilgi mühendisi, uzmanlardan alınan bilgileri genellikle "eğer-o zaman" yapısında bir kural koleksiyonuna düzenler. Bu tür kurallara üretim kuralları denir. Çıkarım motoru, uzman sistemin KB'deki kurallardan çıkarımlar yapmasını sağlar. Örneğin, KB "eğer x ise , o zaman y " ve " eğer y ise , o zaman z " üretim kurallarını içeriyorsa, çıkarım motoru " eğer x ise , o zaman z " sonucunu çıkarabilir . Uzman sistem daha sonra kullanıcısına " Düşündüğümüz durumda x doğru mu?" diye sorabilir. Cevap olumluysa, sistem z sonucunu çıkarmaya devam edecektir.

Bazı uzman sistemler bulanık mantık kullanır . Standart mantıkta yalnızca iki doğruluk değeri vardır, doğru ve yanlış. Bu mutlak kesinlik, belirsiz niteliklerin veya durumların karakterize edilmesini zorlaştırır. (Örneğin, tam olarak ne zaman seyrek bir saç kel bir kafaya dönüşür?) İnsan uzmanların kullandığı kurallar genellikle belirsiz ifadeler içerir ve bu nedenle bir uzman sistemin çıkarım motorunun bulanık mantık kullanması yararlıdır.

DENDRAL
1965'te, ikisi de Stanford Üniversitesi'nden olan yapay zeka araştırmacısı Edward Feigenbaum ve genetikçi Joshua Lederberg , kimyasal analiz uzman sistemi olan Heuristic DENDRAL (daha sonra DENDRAL olarak kısaltıldı) üzerinde çalışmaya başladılar. Analiz edilecek madde, örneğin, karbon , hidrojen ve nitrojenin karmaşık bir bileşiği olabilirdi . Maddeden elde edilen spektrografik verilerden başlayarak, DENDRAL maddenin moleküler yapısını varsayacaktı. DENDRAL'ın performansı, bu görevde uzman kimyagerlerin performansıyla rekabet ediyordu ve program endüstride ve akademide kullanıldı.

Mycin
Kan enfeksiyonlarını tedavi etmek için bir uzman sistem olan MYCIN üzerindeki çalışmalar 1972'de Stanford Üniversitesi'nde başladı. MYCIN, bildirilen semptomlara ve tıbbi test sonuçlarına dayanarak hastaları teşhis etmeye çalışacaktı. Program, olası bir teşhise ulaşmak için hastayla ilgili daha fazla bilgi talep edebilir ve ek laboratuvar testleri önerebilirdi, ardından bir tedavi yöntemi önerebilirdi. İstenirse, MYCIN teşhisine ve önerisine yol açan gerekçeyi açıklayacaktı. Yaklaşık 500 üretim kuralını kullanarak, MYCIN kan enfeksiyonları konusunda insan uzmanlarıyla hemen hemen aynı düzeyde yetkinlik ve genel pratisyenlerden daha iyi bir şekilde çalıştı.
Bununla birlikte, uzman sistemlerin uzmanlıklarının sınırları hakkında sağduyusu veya anlayışı yoktur. Örneğin, MYCIN'e ateşli silah yarası almış bir hastanın kan kaybından öldüğü söylenirse, program hastanın semptomlarının bakteriyel nedenini teşhis etmeye çalışır. Uzman sistemler ayrıca, kilosu ve yaş verileri yanlışlıkla yer değiştirmiş bir hastaya açıkça yanlış bir ilaç dozu reçete etmek gibi saçma yazım hataları üzerinde de işlem yapabilir.

CYC projesi
CYC, sembolik yapay zeka alanında büyük bir deneydir. Proje, bilgisayar, yarı iletken ve elektronik üreticilerinden oluşan bir konsorsiyum olan Microelectronics and Computer Technology Corporation'ın himayesinde 1984 yılında başladı . 1995 yılında CYC proje direktörü Douglas Lenat, projeyi Austin , Teksas merkezli Cycorp, Inc. olarak ayırdı. Cycorp'un en iddialı hedefi, bir insanın sağduyulu bilgisinin önemli bir yüzdesini içeren bir KB oluşturmaktı. Milyonlarca sağduyulu iddia veya kural CYC'ye kodlandı. Beklenti, bu "kritik kütlenin" sistemin kendisinin sıradan düzyazıdan doğrudan daha fazla kural çıkarmasına ve sonunda gelecek nesil uzman sistemler için temel oluşturmasına izin vereceğiydi.

CYC, sağduyulu KB'sinin yalnızca bir kısmını derleyerek, daha basit sistemleri alt edecek çıkarımlarda bulunabilir . Örneğin, CYC, bir maratonda koşmanın yüksek efor gerektirdiği, insanların yüksek efor seviyelerinde terlediği ve bir şey terlediğinde ıslak olduğu kurallarını kullanarak, "Garcia bir maraton koşusunu bitiriyor" ifadesinden "Garcia ıslak" sonucunu çıkarabilir. Geriye kalan çözülmemiş sorunlar arasında, arama ve problem çözme sorunları vardır; örneğin, belirli bir problemle ilgili bilgileri otomatik olarak KB'de nasıl arayacağınız. Yapay zeka araştırmacıları, gerçekçi zaman miktarlarında büyük bir sembol yapısını güncelleme, arama ve başka şekillerde değiştirme sorununa çerçeve sorunu adını verirler. Sembolik yapay zekanın bazı eleştirmenleri, çerçeve sorununun büyük ölçüde çözülemez olduğuna inanır ve bu nedenle sembolik yaklaşımın asla gerçek anlamda zeki sistemler üretmeyeceğini savunurlar. Örneğin, CYC'nin sistem insan bilgi düzeyine ulaşmadan çok önce çerçeve sorununa yenik düşmesi mümkündür.

Bağlantıcılık
Bağlantıcılık veya nöron benzeri bilişim , insan beyninin sinirsel düzeyde nasıl çalıştığını ve özellikle insanların nasıl öğrendiğini ve hatırladığını anlama girişimlerinden gelişti . 1943'te Illinois Üniversitesi'nden nörofizyolog Warren McCulloch ve Chicago Üniversitesi'nden matematikçi Walter Pitts, sinir ağları ve otomatlar hakkında etkili bir inceleme yayınladılar ; buna göre beyindeki her nöron basit bir dijital işlemcidir ve beynin tamamı bir tür hesaplama makinesidir . McCulloch'un daha sonra ifade ettiği gibi, "Yaptığımızı düşündüğümüz şey (ve oldukça başarılı olduğumuzu düşünüyorum) beyni bir Turing makinesi olarak ele almaktı ."
Yapay sinir ağı oluşturma

Ancak MIT'den Belmont Farley ve Wesley Clark, ilk yapay sinir ağını çalıştırmayı ancak 1954'te başardılar; ancak bilgisayar belleği 128 nörondan fazla olmayacak şekilde sınırlıydı . Ağlarını basit desenleri tanıyacak şekilde eğitebildiler. Ayrıca, eğitilmiş bir ağdaki nöronların yüzde 10'una kadar rastgele yok edilmesinin ağın performansını etkilemediğini keşfettiler; bu özellik, beynin ameliyat, kaza veya hastalıktan kaynaklanan sınırlı hasarı tolere etme yeteneğini anımsatmaktadır .

Şekilde gösterilen basit sinir ağı, bağlantıcılığın temel fikirlerini göstermektedir. Ağın beş nöronundan dördü girdi içindir ve beşincisi (diğerlerinin her birinin bağlı olduğu) çıktı içindir. Nöronların her biri ya ateş eder (1) ya da ateş etmez (0). Çıkış nöronu olan N'ye giden her bağlantının bir "ağırlığı" vardır. N'ye giren toplam ağırlıklı girdi, ateş eden nöronlardan N'ye giden tüm bağlantıların ağırlıkları eklenerek hesaplanır . Örneğin, giriş nöronlarından yalnızca ikisinin, X ve Y'nin ateş ettiğini varsayalım. X'ten N'ye giden bağlantının ağırlığı 1,5 ve Y'den N'ye giden bağlantının ağırlığı 2 olduğundan, N'ye giden toplam ağırlıklı girdinin 3,5 olduğu sonucu çıkar. Şekilde gösterildiği gibi, N'nin ateşleme eşiği 4'tür. Yani, N'nin toplam ağırlıklı girdisi 4'e eşitse veya 4'ü aşarsa, N ateş eder; aksi takdirde, N ateş etmez. Yani, örneğin, ateşlenecek tek girdi nöronları X ve Y ise N ateşlenmez , ancak X , Y ve Z'nin hepsi ateşlenirse N ateşlenir .

Ağın eğitilmesi iki adımdan oluşur. İlk olarak, harici etken bir desen girer ve N'nin davranışını gözlemler . İkinci olarak, etken bağlantı ağırlıklarını kurallara uygun şekilde ayarlar:

Gerçek çıktı 0 ve istenen çıktı 1 ise, ateşleyen nöronlardan N'ye giden her bağlantının ağırlığını küçük ve sabit bir miktarda artırın (böylece ağa aynı desen verildiğinde bir dahaki sefere N'nin ateşlenmesi olasılığı artar);
Gerçek çıktı 1 ve istenen çıktı 0 ise, ateşleyen nöronlardan çıkış nöronuna giden her bağlantının ağırlığını aynı küçük miktarda azaltın (böylece, ağa bir sonraki sefere bu desen girdi olarak verildiğinde çıkış nöronunun ateşlenmesi olasılığı azalır).

Harici etken (aslında bir bilgisayar programı) eğitim örneğindeki her desenle bu iki adımlı prosedürden geçer ve bu daha sonra birkaç kez tekrarlanır. Bu birçok tekrar sırasında, ağın her desene doğru şekilde yanıt vermesini sağlayan bir bağlantı ağırlıkları deseni oluşturulur. Çarpıcı olan şey, öğrenme sürecinin tamamen mekanik olması ve hiçbir insan müdahalesi veya ayarlaması gerektirmemesidir. Bağlantı ağırlıkları otomatik olarak sabit bir miktarda artırılır veya azaltılır ve farklı görevlere tam olarak aynı öğrenme prosedürü uygulanır.

Algılayıcılar
1957'de New York , Ithaca'daki Cornell Üniversitesi'ndeki Cornell Havacılık Laboratuvarı'ndan Frank Rosenblatt , perceptron adını verdiği yapay sinir ağlarını araştırmaya başladı . Yapay zeka alanına , hem sinir ağlarının özelliklerinin deneysel incelemeleri (bilgisayar simülasyonları kullanılarak) hem de ayrıntılı matematiksel analizler yoluyla önemli katkılarda bulundu. Rosenblatt karizmatik bir iletişimciydi ve kısa sürede Amerika Birleşik Devletleri'nde perceptronları inceleyen birçok araştırma grubu oluştu . Rosenblatt ve takipçileri, nöronlar arasındaki bağlantıların yaratılması ve değiştirilmesinin öğrenmedeki önemini vurgulamak için yaklaşımlarına bağlantıcı adını verdiler. Modern araştırmacılar bu terimi benimsediler.

Rosenblatt'ın katkılarından biri, Farley ve Clark'ın yalnızca iki katmanlı ağlara uyguladığı eğitim prosedürünü genelleştirerek prosedürün çok katmanlı ağlara uygulanabilmesini sağlamaktı. Rosenblatt, yöntemini tanımlamak için "geri yayılan hata düzeltme" ifadesini kullandı. Çok sayıda bilim insanı tarafından önemli iyileştirmeler ve uzantılar yapılan yöntem ve geri yayılma terimi artık bağlantıcılıkta günlük kullanımda.

Fiil çekimleri
San Diego'daki California Üniversitesi'nde yürütülen ünlü bir bağlantıcı deneyde (1986'da yayınlandı), David Rumelhart ve James McClelland, 460 nörondan oluşan iki katmana yerleştirilmiş 920 yapay nöron ağını, İngilizce fiillerin geçmiş zamanlarını oluşturmak üzere eğittiler. Fiillerin kök biçimleri ( come , look ve sleep gibi ) bir nöron katmanına, yani giriş katmanına sunuldu. Denetleyici bir bilgisayar programı , çıkış nöronları katmanındaki gerçek yanıt ile istenen yanıt ( come , say) arasındaki farkı gözlemledi ve daha sonra yukarıda açıklanan prosedüre uygun olarak ağ boyunca bağlantıları mekanik olarak ayarlayarak ağa doğru yanıt yönünde hafif bir itme sağladı. Ağa yaklaşık 400 farklı fiil tek tek sunuldu ve bağlantılar her sunumdan sonra ayarlandı. Tüm bu prosedür aynı fiiller kullanılarak yaklaşık 200 kez tekrarlandı ve ardından ağ, orijinal fiillerin yanı sıra birçok bilinmeyen fiilin geçmiş zamanını doğru bir şekilde oluşturabildi. Örneğin, ilk kez guard ile sunulduğunda , ağ guarded ; weep ile wept ; cling ile clung ; ve drip ile dripped (çift p ile tamamlanır ) şeklinde yanıt verdi. Bu , genelleme içeren öğrenmenin çarpıcı bir örneğidir. (Ancak bazen, İngilizcenin tuhaflıkları ağ için çok fazla oluyordu ve squawked from squat , ship from shape ve membred from mail'i oluşturuyordu.

Bağlantıcılık için kullanılan bir diğer isim ise paralel dağıtılmış işleme olup , iki önemli özelliği vurgular . Birincisi, çok sayıda nispeten basit işlemci (nöronlar) paralel olarak çalışır. İkincisi, sinir ağları bilgileri dağıtılmış bir şekilde depolar ve her bir bağlantı birçok farklı bilgi öğesinin depolanmasına katılır. Örneğin, geçmiş zaman ağının wept from weep oluşturmasını sağlayan bilgi birikimi , ağdaki belirli bir konumda depolanmamıştır, ancak eğitim sırasında oluşturulan tüm bağlantı ağırlıkları örüntüsüne yayılmıştır. İnsan beyni de bilgileri dağıtılmış bir şekilde depoluyor gibi görünmektedir ve bağlantıcı araştırma, bunun nasıl yapıldığını anlama girişimlerine katkıda bulunmaktadır.

Diğer sinir ağları
Nöron benzeri bilişim üzerine yapılan diğer çalışmalar şunları içerir:

Görsel algı . Ağlar, görsel verilerden yüzleri ve diğer nesneleri tanıyabilir. Örneğin, sinir ağları bir resimdeki hayvanın kedi mi yoksa köpek mi olduğunu ayırt edebilir. Bu tür ağlar ayrıca bir grup insanı ayrı bireyler olarak ayırt edebilir.
Dil işleme . Sinir ağları, el yazısı ve daktilo edilmiş materyali elektronik metne dönüştürebilir. Sinir ağları ayrıca konuşmayı basılı metne ve basılı metni konuşmaya dönüştürür.
Finansal analiz . Yapay sinir ağları, kredi risk değerlendirmesi , gayrimenkul değerlemesi, iflas tahmini, hisse senedi fiyatı tahmini ve diğer iş uygulamaları için giderek daha fazla kullanılıyor .
Tıp . Tıbbi uygulamalar arasında akciğer nodüllerinin ve kalp aritmilerinin tespiti ve istenmeyen ilaç reaksiyonlarının tahmini yer alır.
Telekomünikasyon . Yapay sinir ağlarının telekomünikasyon uygulamaları arasında telefon anahtarlama ağlarının kontrolü ve uydu bağlantılarında yankı iptali yer alır.

Yeni AI

Yeni temeller

Nouvelle AI olarak bilinen yaklaşım, 1980'lerin ikinci yarısında Avustralyalı Rodney Brooks tarafından MIT AI Laboratuvarı'nda öncülük edildi . Nouvelle AI, nispeten mütevazı böcek seviyesi performansı hedefi lehine, insan seviyesindeki performansa vurgu yaparak güçlü AI'dan uzaklaşır . Çok temel bir düzeyde, nouvelle AI, Microworld programları bölümünde açıklananlar gibi, sembolik AI'nın gerçekliğin içsel modellerini oluşturmaya olan güvenini reddeder. Nouvelle AI uygulayıcıları, gerçek zekanın gerçek dünya ortamında işlev görme yeteneğini içerdiğini iddia ederler.

Yeni AI'nın temel fikri, karmaşık davranışlarla ifade edilen zekanın, birkaç basit davranışın etkileşiminden "ortaya çıkmasıdır". Örneğin, basit davranışları çarpışmadan kaçınma ve hareket eden bir nesneye doğru hareket etmeyi içeren bir robot , nesneyi takip ediyormuş gibi görünecek ve nesne çok yaklaştığında duracaktır.

Yeni AI'nın ünlü bir örneği, ortamı MIT AI Laboratuvarı'nın yoğun ofisleri olan Brooks'un robotu Herbert'ti ( Herbert Simon'dan adını almıştır ). Herbert, boş soda kutuları için masaları ve sehpaları aradı ve bunları alıp götürdü. Robotun görünüşte hedef odaklı davranışı, yaklaşık 15 basit davranışın etkileşiminden ortaya çıktı.
Nouvelle AI, CYC projesi bölümünde tartışılan çerçeve sorununu atlatır. Nouvelle sistemleri, çevrelerinin karmaşık bir sembolik modelini içermez. Bunun yerine, bilgi, sistem ihtiyaç duyana kadar "dışarıda dünyada" bırakılır. Nouvelle bir sistem, dünyanın dahili bir modeline değil, sürekli olarak sensörlerine başvurur : Dış dünyaya, tam olarak ihtiyaç duyduğu anda ihtiyaç duyduğu her türlü bilgiyi "okur". (Brooks'un ısrar ettiği gibi, dünya kendi en iyi modelidir - her zaman tam olarak güncel ve her ayrıntıda eksiksizdir.)

Duruma bağlı yaklaşım
Geleneksel yapay zeka, büyük ölçüde, dünyayla tek etkileşimi dolaylı olan (örneğin CYC) bedensiz zekalar inşa etmeye çalışmıştır. Öte yandan yeni yapay zeka, gerçek dünyada bulunan bedenli zekalar inşa etmeye çalışır; bu yöntem, durumsal yaklaşım olarak bilinir hale gelmiştir. Brooks, Turing'in 1948 ve 1950'de durumsal yaklaşıma ilişkin verdiği kısa taslaklardan onaylayıcı bir şekilde alıntılar yaptı . Turing, bir makineyi "paranın satın alabileceği en iyi duyu organlarıyla" donatarak, "bir çocuğun normal öğretimini takip edecek" bir süreçle makineye "İngilizceyi anlama ve konuşma" öğretilebileceğini yazdı. Turing bunu, satranç oynama gibi soyut faaliyetlere odaklanan yapay zeka yaklaşımıyla karşılaştırdı . Her iki yaklaşımın da izlenmesi gerektiğini savundu, ancak yeni yapay zekaya kadar durumsal yaklaşıma çok az dikkat edildi.

Durumsal yaklaşım, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'den filozof Bert Dreyfus'un yazılarında da öngörülmüştü . 1960'ların başlarında Dreyfus, akıllı davranışın sembolik açıklamalarla tamamen yakalanamayacağını savunarak fiziksel sembol sistemi hipotezine karşı çıktı. Alternatif olarak Dreyfus, hareket edebilen ve elle tutulur fiziksel nesnelerle doğrudan etkileşim kurabilen bir bedene olan ihtiyacı vurgulayan bir zeka görüşünü savundu . Bir zamanlar yapay zeka savunucuları tarafından aşağılanan Dreyfus, artık durumsal yaklaşımın bir peygamberi olarak görülüyor.

Nouvelle AI eleştirmenleri, gerçek böceklerde bulunan davranış karmaşıklığına benzer bir şey sergileyen bir sistem üretmedeki başarısızlığa dikkat çekiyorlar. 20. yüzyılın sonlarında araştırmacıların nouvelle sistemlerinin yakında bilinçli olacağı ve dile sahip olacağı yönündeki önerileri tamamen erkendi.]]> Yapay Zeka'nın Tarihi

[Resim: yapay-zekanin-tarihsel-gelisimi_small.jpg]

Gerçek çıktı 0 ve istenen çıktı 1 ise, ateşleyen nöronlardan N'ye giden her bağlantının ağırlığını küçük ve sabit bir miktarda artırın (böylece ağa aynı desen verildiğinde bir dahaki sefere N'nin ateşlenmesi olasılığı artar);
Gerçek çıktı 1 ve istenen çıktı 0 ise, ateşleyen nöronlardan çıkış nöronuna giden her bağlantının ağırlığını aynı küçük miktarda azaltın (böylece, ağa bir sonraki sefere bu desen girdi olarak verildiğinde çıkış nöronunun ateşlenmesi olasılığı azalır).

Görsel algı . Ağlar, görsel verilerden yüzleri ve diğer nesneleri tanıyabilir. Örneğin, sinir ağları bir resimdeki hayvanın kedi mi yoksa köpek mi olduğunu ayırt edebilir. Bu tür ağlar ayrıca bir grup insanı ayrı bireyler olarak ayırt edebilir.
Dil işleme . Sinir ağları, el yazısı ve daktilo edilmiş materyali elektronik metne dönüştürebilir. Sinir ağları ayrıca konuşmayı basılı metne ve basılı metni konuşmaya dönüştürür.
Finansal analiz . Yapay sinir ağları, kredi risk değerlendirmesi , gayrimenkul değerlemesi, iflas tahmini, hisse senedi fiyatı tahmini ve diğer iş uygulamaları için giderek daha fazla kullanılıyor .
Tıp . Tıbbi uygulamalar arasında akciğer nodüllerinin ve kalp aritmilerinin tespiti ve istenmeyen ilaç reaksiyonlarının tahmini yer alır.
Telekomünikasyon . Yapay sinir ağlarının telekomünikasyon uygulamaları arasında telefon anahtarlama ağlarının kontrolü ve uydu bağlantılarında yankı iptali yer alır.

Yeni AI

Yeni temeller

Nouvelle AI olarak bilinen yaklaşım, 1980'lerin ikinci yarısında Avustralyalı Rodney Brooks tarafından MIT AI Laboratuvarı'nda öncülük edildi . Nouvelle AI, nispeten mütevazı böcek seviyesi performansı hedefi lehine, insan seviyesindeki performansa vurgu yaparak güçlü AI'dan uzaklaşır . Çok temel bir düzeyde, nouvelle AI, Microworld programları bölümünde açıklananlar gibi, sembolik AI'nın gerçekliğin içsel modellerini oluşturmaya olan güvenini reddeder. Nouvelle AI uygulayıcıları, gerçek zekanın gerçek dünya ortamında işlev görme yeteneğini içerdiğini iddia ederler.

Yeni AI'nın temel fikri, karmaşık davranışlarla ifade edilen zekanın, birkaç basit davranışın etkileşiminden "ortaya çıkmasıdır". Örneğin, basit davranışları çarpışmadan kaçınma ve hareket eden bir nesneye doğru hareket etmeyi içeren bir robot , nesneyi takip ediyormuş gibi görünecek ve nesne çok yaklaştığında duracaktır.

Yeni AI'nın ünlü bir örneği, ortamı MIT AI Laboratuvarı'nın yoğun ofisleri olan Brooks'un robotu Herbert'ti ( Herbert Simon'dan adını almıştır ). Herbert, boş soda kutuları için masaları ve sehpaları aradı ve bunları alıp götürdü. Robotun görünüşte hedef odaklı davranışı, yaklaşık 15 basit davranışın etkileşiminden ortaya çıktı.
Nouvelle AI, CYC projesi bölümünde tartışılan çerçeve sorununu atlatır. Nouvelle sistemleri, çevrelerinin karmaşık bir sembolik modelini içermez. Bunun yerine, bilgi, sistem ihtiyaç duyana kadar "dışarıda dünyada" bırakılır. Nouvelle bir sistem, dünyanın dahili bir modeline değil, sürekli olarak sensörlerine başvurur : Dış dünyaya, tam olarak ihtiyaç duyduğu anda ihtiyaç duyduğu her türlü bilgiyi "okur". (Brooks'un ısrar ettiği gibi, dünya kendi en iyi modelidir - her zaman tam olarak güncel ve her ayrıntıda eksiksizdir.)

Duruma bağlı yaklaşım
Geleneksel yapay zeka, büyük ölçüde, dünyayla tek etkileşimi dolaylı olan (örneğin CYC) bedensiz zekalar inşa etmeye çalışmıştır. Öte yandan yeni yapay zeka, gerçek dünyada bulunan bedenli zekalar inşa etmeye çalışır; bu yöntem, durumsal yaklaşım olarak bilinir hale gelmiştir. Brooks, Turing'in 1948 ve 1950'de durumsal yaklaşıma ilişkin verdiği kısa taslaklardan onaylayıcı bir şekilde alıntılar yaptı . Turing, bir makineyi "paranın satın alabileceği en iyi duyu organlarıyla" donatarak, "bir çocuğun normal öğretimini takip edecek" bir süreçle makineye "İngilizceyi anlama ve konuşma" öğretilebileceğini yazdı. Turing bunu, satranç oynama gibi soyut faaliyetlere odaklanan yapay zeka yaklaşımıyla karşılaştırdı . Her iki yaklaşımın da izlenmesi gerektiğini savundu, ancak yeni yapay zekaya kadar durumsal yaklaşıma çok az dikkat edildi.

Durumsal yaklaşım, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'den filozof Bert Dreyfus'un yazılarında da öngörülmüştü . 1960'ların başlarında Dreyfus, akıllı davranışın sembolik açıklamalarla tamamen yakalanamayacağını savunarak fiziksel sembol sistemi hipotezine karşı çıktı. Alternatif olarak Dreyfus, hareket edebilen ve elle tutulur fiziksel nesnelerle doğrudan etkileşim kurabilen bir bedene olan ihtiyacı vurgulayan bir zeka görüşünü savundu . Bir zamanlar yapay zeka savunucuları tarafından aşağılanan Dreyfus, artık durumsal yaklaşımın bir peygamberi olarak görülüyor.

Nouvelle AI eleştirmenleri, gerçek böceklerde bulunan davranış karmaşıklığına benzer bir şey sergileyen bir sistem üretmedeki başarısızlığa dikkat çekiyorlar. 20. yüzyılın sonlarında araştırmacıların nouvelle sistemlerinin yakında bilinçli olacağı ve dile sahip olacağı yönündeki önerileri tamamen erkendi.]]> <![CDATA[Ney Nedir? Nasıl Yapılır]]> https://www.forumteams.com/konu-ney-nedir-nasil-yapilir.html Sun, 14 Jun 2026 18:21:34 +0000 Joker’s Grin]]> https://www.forumteams.com/konu-ney-nedir-nasil-yapilir.html Ney Nedir? Nasıl Yapılır.
[Resim: ney_1.jpg]

🎶 Ney nedir?

**Ney**, özellikle Türk, Arap ve Fars müziğinde kullanılan, kamıştan yapılan üflemeli bir çalgıdır. Tasavvuf müziğinde çok önemli bir yeri vardır ve en çok Tasavvuf ile ilişkilendirilir. Sesi oldukça duygulu ve “insan nefesine en yakın” enstrümanlardan biri olarak kabul edilir.

---

🧱 Neyin yapısı

Bir ney genelde şu parçalardan oluşur:

* **Kamış gövde** (ana boru)
* **Başpare** (üflenen ağız kısmı)
* **7 delik** (6 önde, 1 arkada)

---

🛠️ Ney nasıl yapılır? (Adım adım)

1️⃣ Uygun kamış seçimi

* Sert ve düzgün yapılı kamış seçilir
* Genelde 9 boğumlu kamış tercih edilir
* Kurutulmuş olmalıdır (aylarca bekletilir)

---

2️⃣ Ölçüye göre kesme

* Neyin tonu uzunluğa bağlıdır
* Kamış dikkatlice kesilir
* Uçlar düzgün hale getirilir

---

3️⃣ Deliklerin açılması

* Ön tarafa 6 delik
* Arka tarafa 1 delik açılır
* Deliklerin yeri milimetrik önem taşır

---

4️⃣ Başpare takılması

* Ağız kısmına “başpare” yerleştirilir
* Genelde boynuz, kemik veya plastikten yapılır
* Ses kalitesini ciddi şekilde etkiler

---
5️⃣ Son ayar ve cilalama

* İç temizliği yapılır
* Ses ayarı kontrol edilir
* Dış yüzey cilalanır

---

Ney çalmak zor mu?

Başlangıçta zorlayıcıdır çünkü:

* Doğru açıyla üflemek gerekir
* Nefes kontrolü önemlidir
* İlk ses çıkarmak bile zaman alabilir

Ama öğrendikçe oldukça keyifli ve meditatif bir enstrümandır.]]> <![CDATA[Aziz Yıldırım Yeniden Fenerbahçe Başkanı Oldu]]> https://www.forumteams.com/konu-aziz-yildirim-yeniden-fenerbahce-baskani-oldu.html Sun, 07 Jun 2026 20:16:44 +0000 şenol]]> https://www.forumteams.com/konu-aziz-yildirim-yeniden-fenerbahce-baskani-oldu.html

15 Şubat 1998'de yapılan kongrede rakibi Vefa Küçük'ten bir oy fazla alarak ilk kez başkan seçilen Aziz Yıldırım, 1998-2018 yılları arasında Fenerbahçe Spor Kulübü'nün başkanlığını yapmıştı. 2024 seçimlerine de katılan ancak Ali Koç'a kaybeden Aziz Yıldırım, 8 yıl sonra yeniden başkanlık koltuğuna oturdu

Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantısı'nda Aziz Yıldırım, 8 yıl sonra başkanlığa seçildi. Yıldırım, toplam 17 bin 245 oy olarak sarı-lacivertli kulübün 35. başkanı oldu.

27 BİN 387 OY KULLANILDI
Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantısı, Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi ve stat bitişinde yer alan eski Kenan Evren arazisinde gerçekleşti. Saat 10.00'da başlayan oy verme işlemi, saat 17.00'de sona erdi ve oy sayımına geçildi. Aziz Yıldırım ile Hakan Safi'nin yarıştığı başkanlık seçiminde 45 sandıkta 27 bin 387 üye oy kullandı.]]>

15 Şubat 1998'de yapılan kongrede rakibi Vefa Küçük'ten bir oy fazla alarak ilk kez başkan seçilen Aziz Yıldırım, 1998-2018 yılları arasında Fenerbahçe Spor Kulübü'nün başkanlığını yapmıştı. 2024 seçimlerine de katılan ancak Ali Koç'a kaybeden Aziz Yıldırım, 8 yıl sonra yeniden başkanlık koltuğuna oturdu

Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantısı'nda Aziz Yıldırım, 8 yıl sonra başkanlığa seçildi. Yıldırım, toplam 17 bin 245 oy olarak sarı-lacivertli kulübün 35. başkanı oldu.

27 BİN 387 OY KULLANILDI
Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantısı, Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi ve stat bitişinde yer alan eski Kenan Evren arazisinde gerçekleşti. Saat 10.00'da başlayan oy verme işlemi, saat 17.00'de sona erdi ve oy sayımına geçildi. Aziz Yıldırım ile Hakan Safi'nin yarıştığı başkanlık seçiminde 45 sandıkta 27 bin 387 üye oy kullandı.]]> <![CDATA[Cumhuriyet Tarihinde Ilkler]]> https://www.forumteams.com/konu-cumhuriyet-tarihinde-ilkler.html Sun, 07 Jun 2026 07:45:35 +0000 KrALiÇe]]> https://www.forumteams.com/konu-cumhuriyet-tarihinde-ilkler.html Cumhuriyet tarihinde ilkler

1. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’tır

2. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’dir

3. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Başbakanı İsmet İnönü’dür

4. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulan ilk siyasi partisi Cumhuriyet Halk Fırkası’dır (9 Ağustos 1923)

5. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır (17 Kasım 1924)

6. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüksek okulu 1925’te Ankara’da açılan Hukuk Mektebi’dir

7. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk özel bankası 1924 yılında kurulan Türkiye İş Bankası’dır

8. Türkiye Cumhuriyeti’nde hukuksal alanda kadın erkek eşitliği ilk defa Medeni Kanun ile gerçekleşmiştir

9. Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş ilk kez Cumhuriyetin ilanıyla gerçekleşmiştir

10. Eğitimde ikiliğe son verilerek eğitimin birleştirilmesi ilk kez Tevhid-i Tedrisat Kanunun ile gerçekleşmiştir

11. Tevhidi Tedrisat Kanunu’nun ilanı ile laik eğitim sistemine geçilmiştir

12. Yeni Türk Devleti’nde milli ekonomi ilkesi ilk kez Misak-ı İktisadi ile gerçeklemiştir (14 Mart 1923)

13. Tarımı modernleştirmek ve geliştirmek amacıyla kurulan ilk kurum Yüksek Ziraat Enstitüsüdür

14. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk demir - çelik fabrikası Karabük’te 1939’da kurulmuştur

15. Laik T.C.Devletini yıkmaya yönelik ilk isyan Şeyh Sait isyanıdır (13 şubat 1925)

16. Yeni Türk devletinin ekonomi esasları ilk kez İzmir İktisat Kongresinde belirlenmiştir

17. Türkiye Cumhuriyetinin inkılap hareketlerin en yoğun yaşandığı dönem 1923-1934 arasıdır

18. Türkiye Cumhuriyetindeki ilk nüfus sayımı 28 ekim 1927’de yapılmıştır

19. Laiklik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen ilk inkılap hareketi saltanatın kaldırılmasıdır

20. Boğazlar üzerinde Türk egemenliğinin tam anlamıyla sağlanması Montrö Boğazlar Sözleşmesiyle gerçekleşmiştir

21. Hatay cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’dir

22. 1937’de Atatürk’ün diğer ilkeleriyle birlikte “laiklik” doğrudan anayasaya girmiştir

23. Kadınlar Türkiye’de ilk kez 1930 belediye, 1937 milletvekili seçimlerine katılarak siyasi hayata girmişlerdir

24. Türkiye’de topraksız köylüye toprak kazandırmayı amaçlayan ilk kanun 1929’da çıkarılmıştır

25. Modern tarih yazıcılığı alanında ilk çalışmalar T.T.K.’nın açılmasıyla başlamıştır (12 Nisan 1931)

26. Yabancı okullar ve dış borçlar konusunda Türkiye ile en çok çatışan devlet Fransa’dır

27. Tarımı geliştirmek için atılan ilk önemli adım Aşar vergisinin kaldırılmasıdır

28. Türkiye ile İngiltere’nin Lozan görüşmelerinde anlaşamamasının en önemli nedeni “Musul meselesidir”

29. Yeni Türk devletinde laik hukuk düzeninin kurulması konusunda atılan ilk ciddi adım Medeni Kanun’un kabul edilmesidir (17 Şubat 1926)

30. Dünya barışına katkı sağlamak için Türkiye cumhuriyetinin ilk ciddi girişimi milletler cemiyetine üye olmaktır

31. Hatay’ın anavatana katılması ile Türkiye Suriye sınırı en son şeklini almıştır

32. Musul meselesinin Türkiye’nin aleyhine sonuçlanmasındaki en önemli etken Şeyh Sait isyanıdır

33. Yeni Türk Devletinde kapitülasyonların son izlerinin silinmesi Kabotaj kanunu ile gerçekleşmiştir

34. Türk toplumunun eğitim ve kültür seviyesinin artması için atılan en ciddi adım Harf İnkılabıdır

35. Harf inkılabının Türk halkı tarafından benimsenmesi için yapılan ilk faaliyet Millet Mekteplerinin açılmasıdır

36. Türk dilinin yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılması için yapılan ilk ciddi faaliyet Türk Dil Kurumun açılmasıdır

37. Türkiye’nin ilk özel okulu Ted Koleji’dir (1929)

38. Türkiye - Irak sınırının bugünkü şekliyle çizilmesi 1926 Ankara anlaşmasıyla gerçekleşmiştir

39. II.Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin doğu sınırını güvence altına almak için Sadabad Paktını imzalamıştır

40. Türkiye’nin II.Dünya savaşı çıkma ihtimaline karşı kendinin korumak için yaptığı ilk siyasi eylem Balkan Paktını imzalanmasıdır

41. Yeni Türk Devletinin özel sektörü desteklemek için yaptığı ilk eylem Teşviki Sanayi Kanunu’nun çıkarılmasıdır

42. Anayasa Mahkemesinin kurulması ilk kez 1961 Anayasasında yer almıştır

43. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasıyla çok partili hayata geçiş denemeleri ilk kez başarısız olmuştur

44. 1961 anayasası kişi hak ve özgürlüklerin en geniş şekilde verildiği anayasadır

45. Yeni Türk Devletinin cumhurbaşkanının, başbakanının ve TBMM başkanının ilk kez belirlenmesi cumhuriyetin ilanıyla gerçekleşmiştir

46. En fazla yürürlükte kalan anayasa 1924 anayasasıdır

47. Milletvekili seçiminin 5 yıl cumhurbaşkanı seçiminin 7 yılda bir yapılması ilkesi ilk kez 1982 anayasasında yer almıştır

48. Cumhuriyet dönemi anayasalarının Osmanlı anayasalarından ayrılan en önemli farkı egemenliğin halka ait olmasıdır

49. II.Dünya barışı bitiminden sonra galip devletlerin dünya politikalarını belirlemek için yaptığı ilk toplantı Yalta Konferansıdır (1945)

50. II.Dünya Savaşında en karlı çıkan devletler Rusya ve ABD’dir]]> Cumhuriyet tarihinde ilkler

1. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’tır

2. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’dir

3. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Başbakanı İsmet İnönü’dür

4. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulan ilk siyasi partisi Cumhuriyet Halk Fırkası’dır (9 Ağustos 1923)

5. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır (17 Kasım 1924)

6. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüksek okulu 1925’te Ankara’da açılan Hukuk Mektebi’dir

7. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk özel bankası 1924 yılında kurulan Türkiye İş Bankası’dır

8. Türkiye Cumhuriyeti’nde hukuksal alanda kadın erkek eşitliği ilk defa Medeni Kanun ile gerçekleşmiştir

9. Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş ilk kez Cumhuriyetin ilanıyla gerçekleşmiştir

10. Eğitimde ikiliğe son verilerek eğitimin birleştirilmesi ilk kez Tevhid-i Tedrisat Kanunun ile gerçekleşmiştir

11. Tevhidi Tedrisat Kanunu’nun ilanı ile laik eğitim sistemine geçilmiştir

12. Yeni Türk Devleti’nde milli ekonomi ilkesi ilk kez Misak-ı İktisadi ile gerçeklemiştir (14 Mart 1923)

13. Tarımı modernleştirmek ve geliştirmek amacıyla kurulan ilk kurum Yüksek Ziraat Enstitüsüdür

14. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk demir - çelik fabrikası Karabük’te 1939’da kurulmuştur

15. Laik T.C.Devletini yıkmaya yönelik ilk isyan Şeyh Sait isyanıdır (13 şubat 1925)

16. Yeni Türk devletinin ekonomi esasları ilk kez İzmir İktisat Kongresinde belirlenmiştir

17. Türkiye Cumhuriyetinin inkılap hareketlerin en yoğun yaşandığı dönem 1923-1934 arasıdır

18. Türkiye Cumhuriyetindeki ilk nüfus sayımı 28 ekim 1927’de yapılmıştır

19. Laiklik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen ilk inkılap hareketi saltanatın kaldırılmasıdır

20. Boğazlar üzerinde Türk egemenliğinin tam anlamıyla sağlanması Montrö Boğazlar Sözleşmesiyle gerçekleşmiştir

21. Hatay cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’dir

22. 1937’de Atatürk’ün diğer ilkeleriyle birlikte “laiklik” doğrudan anayasaya girmiştir

23. Kadınlar Türkiye’de ilk kez 1930 belediye, 1937 milletvekili seçimlerine katılarak siyasi hayata girmişlerdir

24. Türkiye’de topraksız köylüye toprak kazandırmayı amaçlayan ilk kanun 1929’da çıkarılmıştır

25. Modern tarih yazıcılığı alanında ilk çalışmalar T.T.K.’nın açılmasıyla başlamıştır (12 Nisan 1931)

26. Yabancı okullar ve dış borçlar konusunda Türkiye ile en çok çatışan devlet Fransa’dır

27. Tarımı geliştirmek için atılan ilk önemli adım Aşar vergisinin kaldırılmasıdır

28. Türkiye ile İngiltere’nin Lozan görüşmelerinde anlaşamamasının en önemli nedeni “Musul meselesidir”

29. Yeni Türk devletinde laik hukuk düzeninin kurulması konusunda atılan ilk ciddi adım Medeni Kanun’un kabul edilmesidir (17 Şubat 1926)

30. Dünya barışına katkı sağlamak için Türkiye cumhuriyetinin ilk ciddi girişimi milletler cemiyetine üye olmaktır

31. Hatay’ın anavatana katılması ile Türkiye Suriye sınırı en son şeklini almıştır

32. Musul meselesinin Türkiye’nin aleyhine sonuçlanmasındaki en önemli etken Şeyh Sait isyanıdır

33. Yeni Türk Devletinde kapitülasyonların son izlerinin silinmesi Kabotaj kanunu ile gerçekleşmiştir

34. Türk toplumunun eğitim ve kültür seviyesinin artması için atılan en ciddi adım Harf İnkılabıdır

35. Harf inkılabının Türk halkı tarafından benimsenmesi için yapılan ilk faaliyet Millet Mekteplerinin açılmasıdır

36. Türk dilinin yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılması için yapılan ilk ciddi faaliyet Türk Dil Kurumun açılmasıdır

37. Türkiye’nin ilk özel okulu Ted Koleji’dir (1929)

38. Türkiye - Irak sınırının bugünkü şekliyle çizilmesi 1926 Ankara anlaşmasıyla gerçekleşmiştir

39. II.Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin doğu sınırını güvence altına almak için Sadabad Paktını imzalamıştır

40. Türkiye’nin II.Dünya savaşı çıkma ihtimaline karşı kendinin korumak için yaptığı ilk siyasi eylem Balkan Paktını imzalanmasıdır

41. Yeni Türk Devletinin özel sektörü desteklemek için yaptığı ilk eylem Teşviki Sanayi Kanunu’nun çıkarılmasıdır

42. Anayasa Mahkemesinin kurulması ilk kez 1961 Anayasasında yer almıştır

43. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasıyla çok partili hayata geçiş denemeleri ilk kez başarısız olmuştur

44. 1961 anayasası kişi hak ve özgürlüklerin en geniş şekilde verildiği anayasadır

45. Yeni Türk Devletinin cumhurbaşkanının, başbakanının ve TBMM başkanının ilk kez belirlenmesi cumhuriyetin ilanıyla gerçekleşmiştir

46. En fazla yürürlükte kalan anayasa 1924 anayasasıdır

47. Milletvekili seçiminin 5 yıl cumhurbaşkanı seçiminin 7 yılda bir yapılması ilkesi ilk kez 1982 anayasasında yer almıştır

48. Cumhuriyet dönemi anayasalarının Osmanlı anayasalarından ayrılan en önemli farkı egemenliğin halka ait olmasıdır

49. II.Dünya barışı bitiminden sonra galip devletlerin dünya politikalarını belirlemek için yaptığı ilk toplantı Yalta Konferansıdır (1945)

50. II.Dünya Savaşında en karlı çıkan devletler Rusya ve ABD’dir]]> <![CDATA[Mustafa Kemal Gibi Düşünmek]]> https://www.forumteams.com/konu-mustafa-kemal-gibi-dusunmek.html Sun, 07 Jun 2026 07:42:55 +0000 KrALiÇe]]> https://www.forumteams.com/konu-mustafa-kemal-gibi-dusunmek.html

MUSTAFA KEMAL GİBİ DÜŞÜNMEK

Tarih, 18 Mayıs 2002... Yer, İtalya'nın Perugia kenti...

Genç Türk işadamı Utku Oğuz, bilgisayarında kayıtlı son Atatürk fotoğrafını projeksiyon makinesinin aydınlattığı duvara yansıtıp sözlerini tamamladı:

- İşte, Anadolu aydınlanmasının temeli olan Türk Devrimi budur...

Perugia'nin önde gelen kişilerinin oluşturduğu Felsefe ve Tarih Kulübü'nün üyeleri ve konuklar büyük bir coşkuyla alkışladılar genç adamı. Genç adam bir saatlik ''1918 - 1939 arası Türkiye ve Atatürk Reformları'' konferansının gördüğü ilgiden mutlu, biraz da şaşkındı!..

Kulübün başkan yardımcısı İtalyan dostu bir süre önce, "Şu hayranı olduğun ve her karsılaşmamızda bana anlatıp durduğun Atatürk'ü bizim kulüp üyelerine de anlatır mısın?'' dediğinde hiç tereddütsüz kabul etmiş, ama böylesine yoğun bir ilgi ve heyecanla karşılanacağını düşünmemişti... dersimiz.com Ama Utku Oğuz için o 18 Mayıs gecesini asla unutulmayacak kılan yorum, orada konuk olarak bulunan yaşlı bir Norveçliden geldi:

- Norveç dilinde''Mustafa Kemal gibi düşünmek'' diye bir deyim vardır...

Herhangi bir problem karşısında, çözümü imkânsız olduğu düşüncesiyle hemen kestirmeden teslim olma eğiliminde olan, ne yapıp edip bir çözüm üretmek için yaratıcılığını zorlama zahmetine katlanmak istemeyen ruh ve zihin tembeli kişilere söylenir bu söz...

Bu tip insanlara derhal, ''Hayır, yanılıyorsun bu problemin mutlaka bir çözümü olmalı, biraz da Mustafa Kemal gibi düşün'' deriz... Ancak sizin bu geceki sunuşunuzdan sonra bu sözün arkasındaki anlamı çok daha derin bir şekilde kavramış durumdayım; bu güzel fotoğraflar eşliğinde yaptığınız sununuz bana bu yaşımda bir şey daha öğretti; yani benim anadilim olan Norveççeye yerleşmiş olan eski bir deyimin arkasındaki Gerçek ve derin anlamı!.. Size bunun için minnettarım...

Genç Türk'ün gözleri yaşardı... Dünyanın bir baksa ucundaki ülkenin anadiline bir deyim olarak yerleşmiş büyük devrimciyi bir kez daha minnet ve özlemle andı... Yalnızca bir saatlik bir konferans Olarak planlanan gece ancak 19 Mayıs'ın ilk saatlerinde sona erebildi. Saatlerce süren tartışma ve yorumlar ise su ortak yargıyla sonuçlandı:

-Atatürk Devrimleri bütün ülkelere uygulanabilecek evrensel bir reçetedir...

- Zira din ve etnik ayrım temellerine dayanmayan çağdaş devlet modeli ne kadar çok ülkede uygulanırsa, dünya o kadar daha huzur ve barış içinde bir yer olacaktır...

Genç adam gecenin sessizliğinde yürürken büyük bir iç sızısıyla ''Türk Devrimi'ni yıkmak için yola çıkan karşı devrimciliğin ülkeyi sürüklediği bataklığı, 'başka çare yok' diyerek IMF'nin önünde boyun büken siyasetçileri'' düşündü. Sonra büyük bir heyecan ve coşkuyla yaşlı Norveçlinin bu kölelik zincirini kırmak için Müthiş bir formül sunduğunu anımsadı:

- Mustafa Kemal gibi düşünmek!]]>

MUSTAFA KEMAL GİBİ DÜŞÜNMEK

Tarih, 18 Mayıs 2002... Yer, İtalya'nın Perugia kenti...

Genç Türk işadamı Utku Oğuz, bilgisayarında kayıtlı son Atatürk fotoğrafını projeksiyon makinesinin aydınlattığı duvara yansıtıp sözlerini tamamladı:

- İşte, Anadolu aydınlanmasının temeli olan Türk Devrimi budur...

Perugia'nin önde gelen kişilerinin oluşturduğu Felsefe ve Tarih Kulübü'nün üyeleri ve konuklar büyük bir coşkuyla alkışladılar genç adamı. Genç adam bir saatlik ''1918 - 1939 arası Türkiye ve Atatürk Reformları'' konferansının gördüğü ilgiden mutlu, biraz da şaşkındı!..

Kulübün başkan yardımcısı İtalyan dostu bir süre önce, "Şu hayranı olduğun ve her karsılaşmamızda bana anlatıp durduğun Atatürk'ü bizim kulüp üyelerine de anlatır mısın?'' dediğinde hiç tereddütsüz kabul etmiş, ama böylesine yoğun bir ilgi ve heyecanla karşılanacağını düşünmemişti... dersimiz.com Ama Utku Oğuz için o 18 Mayıs gecesini asla unutulmayacak kılan yorum, orada konuk olarak bulunan yaşlı bir Norveçliden geldi:

- Norveç dilinde''Mustafa Kemal gibi düşünmek'' diye bir deyim vardır...

Herhangi bir problem karşısında, çözümü imkânsız olduğu düşüncesiyle hemen kestirmeden teslim olma eğiliminde olan, ne yapıp edip bir çözüm üretmek için yaratıcılığını zorlama zahmetine katlanmak istemeyen ruh ve zihin tembeli kişilere söylenir bu söz...

Bu tip insanlara derhal, ''Hayır, yanılıyorsun bu problemin mutlaka bir çözümü olmalı, biraz da Mustafa Kemal gibi düşün'' deriz... Ancak sizin bu geceki sunuşunuzdan sonra bu sözün arkasındaki anlamı çok daha derin bir şekilde kavramış durumdayım; bu güzel fotoğraflar eşliğinde yaptığınız sununuz bana bu yaşımda bir şey daha öğretti; yani benim anadilim olan Norveççeye yerleşmiş olan eski bir deyimin arkasındaki Gerçek ve derin anlamı!.. Size bunun için minnettarım...

Genç Türk'ün gözleri yaşardı... Dünyanın bir baksa ucundaki ülkenin anadiline bir deyim olarak yerleşmiş büyük devrimciyi bir kez daha minnet ve özlemle andı... Yalnızca bir saatlik bir konferans Olarak planlanan gece ancak 19 Mayıs'ın ilk saatlerinde sona erebildi. Saatlerce süren tartışma ve yorumlar ise su ortak yargıyla sonuçlandı:

-Atatürk Devrimleri bütün ülkelere uygulanabilecek evrensel bir reçetedir...

- Zira din ve etnik ayrım temellerine dayanmayan çağdaş devlet modeli ne kadar çok ülkede uygulanırsa, dünya o kadar daha huzur ve barış içinde bir yer olacaktır...

Genç adam gecenin sessizliğinde yürürken büyük bir iç sızısıyla ''Türk Devrimi'ni yıkmak için yola çıkan karşı devrimciliğin ülkeyi sürüklediği bataklığı, 'başka çare yok' diyerek IMF'nin önünde boyun büken siyasetçileri'' düşündü. Sonra büyük bir heyecan ve coşkuyla yaşlı Norveçlinin bu kölelik zincirini kırmak için Müthiş bir formül sunduğunu anımsadı:

- Mustafa Kemal gibi düşünmek!]]>