Ezan Çiçeği

* "Ezan çiçekleri, akşam ezanıyla birlikte açar, sabah ezanıyla birlikte kapanır. Bu, onların ibadet etme şeklidir."

Gerçek: Ezan Çiçekleri olarak popülerleştirilmeye çalışılan çiçeklerin bilimsel adı Oenothera biennis olarak geçer ve aslında botanikte "akşam çuhaçiçekleri" olarak bilinirler. Bu çiçekler, Kuzey Amerika kıtasının doğusunda ve ortasında, ezanın icadından milyonlarca yıl önce evrimleşmiştir. Günümüzde İslami geleneklerin olduğu ve olmadığı onlarca ülkede yetiştirilirler ve hepsinde güneş batarken açar, gün doğarken kapanırlar. Ezanın okunduğu ülkeler de, ezan okunsa da, okunmasa da normal şekilde açılıp kapanırlar. Ezan saatlerinin de Güneş'e göre belirlenmiş olması, çiçeğin açıp kapanma saatlerinin kaçınılmaz olarak bununla çakışmasına neden olmuştur. Dolayısıyla kronolojik olarak bakılacak olursa, ezan saatlerinin çuhaçiçeklerine göre belirlendiğini söylemek, çuhaçiçeklerinin ezana göre açıp kapandığını söylemekten daha mantıklıdır.

* Çuhaçiçekleri, Dünya'nın farklı yerlerinde farklı isimlerle anılırlar. Türkiye'de halkın bazı kesimi arasında "ezan çiçekleri" olarak bilinseler de, aslen "akşam çuhaçiçeği" olarak tanınırlar. Bazı diğer ülkelerde "akşam yıldızı" veya "güneş damlası" olarak da bilinirler. Tüm bu isimler, çiçeğin güneşe bağlı açılıp kapanma davranışına göre belirlenmiştir. Ancak çiçeğin ait olduğu Oenothera cinsi, Türkiye'nin bazı yerlerinde "eşek çiçekleri" olarak da anılır.

* Bu bitki türü genellikle akşam saatlerinde açar, ertesi gün öğlene kadar açık durur ve öğlen kapanır. Daha sonra akşam, yeniden açar ve döngü böyle devam eder. Bu açma-kapama davranışı saatlerinin bu şekilde olma sebebi, diğer bitkilerden biraz daha farklı bir nektar rehberi desenine sahip olmasıdır (akşam çuhaçiçeğine benzer desenleri olan pek çok başka bitki de bulunmaktadır). Bu desen sebebiyle çiçek, ancak akşam saatlerinde ortaya çıkan ve bu çiçeğin desenlerini görebilecek ultraviyole duyargalara sahip olan kelebek ve güvelerin ortaya çıktığı zamanlarda açar ve öğlen saatlerinde, bu hayvanlar artık ortalıkta gözükmezken kapanır. Buna, bilimde "karşılıklı evrim" adı verilir. Bitkiler, tozlaştırıcılarıyla karşılıklı bir evrimsel süreçten geçerek ortak adaptasyonlara sahip olurlar.